Jurkiewicz Stanisław
Jurkiewicz Stanisław – ur. 10.03.1884 we Lwowie, zm. 30.05.1954 w Warszawie; działacz społeczny, prawnik, minister rządu. Absolwent gimnazjum w Przemyślu. Studiował na Wydziale Prawa Uniwersytetu Franciszkańskiego we Lwowie, gdzie uzyskał stopień doktora praw. Do 1914 pracował jako prawnik w Przemyślu. W czasie I wojny światowej służył w armii austriackiej, więzień rosyjskich obozów jenieckich. Zbiegł do Moskwy, gdzie brał udział w organizowaniu kursów dla polskich urzędników sądowych i administracyjnych. Uczestnik prac Komisji Likwidacyjnej do spraw Królestwa Polskiego. Od kwietnia 1919 pracował w Ministerstwie Pracy i Opieki Społecznej, gdzie został radcą ministerialnym, następnie naczelnikiem wydziału. W 1920 uczestniczył w wojnie z Rosją Sowiecką. Od października 1920 był dyrektorem Departamentu Opieki Społecznej oraz w 1921 dyrektorem Departamentu Ubezpieczeń Społecznych. W okresie 15.05.1926-13.04.1929 pełnił funkcję Ministra Pracy i Opieki Społecznej w kolejnych rządach Kazimierza Bartla i w rządzie Józefa Piłsudskiego. Pod kierownictwem S. Jurkiewicza dążono do przeprowadzenia reform w systemie ustawodawstwa pracy oraz przygotowano projekty w sprawie ujednolicenia systemu ubezpieczeń społecznych. Po zakończeniu pracy w rządzie, był notariuszem przy Wydziale Hipotecznym Sądu Okręgowego. W latach 1937-1939 był wiceprezesem Izby Notarialnej w Warszawie. W okresie międzywojennym angażował się w działalność społeczną. Pełnił funkcję przewodniczącego Polskiego Towarzystwa Reformy Mieszkaniowej, prezesa kuratorium Fundacji Domy Akademickie im. Prezydenta Gabriela Narutowicza, członka rady zarządzającej Instytutu Spraw Społecznych, członka rady nadzorczej Towarzystwa Osiedli Robotniczych. Przedstawiciel rządu polskiego w Radzie Administracyjnej Międzynarodowej Organizacji Pracy. Za całokształt działalności społecznej w kraju, w obszarze państwowej opieki i ubezpieczeń społecznych Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (1924), zaś w obszarze międzynarodowej polityki społecznej i gospodarczej Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1936). W czasie II wojny światowej, przebywając w Bernie był delegatem Ministerstwa Pracy i Opieki Społecznej na Portugalię, nieokupowaną część Francji i Szwajcarię. Po zakończeniu działań wojennych pozostawał w Stanach Zjednoczonych i w Genewie, będąc zaangażowanym w działalność Polskiego Czerwonego Krzyża. Po powrocie z emigracji w grudniu 1946 mieszkał w Warszawie i do 1954 pracował jako rzecznik interesu publicznego przy Trybunale Ubezpieczeń Społecznych.
Źródła: P. Grata, Polityka społeczna Drugiej Rzeczypospolitej. Uwarunkowania, instytucje, działania, Rzeszów 2013; S. Jankowski, Nowa organizacja inspekcji pracy, „Praca i Opieka Społeczna” 1927, nr 4; S. Łoza, Czy wiesz kto to jest, Warszawa 1938; A. Makowski, Jurkiewicz Stanisław [w:] Ministrowie Polski Niepodległej 1918-1945, red. M. Baumgart, H. Walczak, A. Wątor, Szczecin 2001; G. Zackiewicz, Stanisław Jurkiewicz [w:] Premierzy i ministrowie Rzeczypospolitej Polskiej 1918-1939, Warszawa 2023.
