Tekst źródłowy strony Chmielowski Adam (brat Albert)

'''Chmielowski Adam (brat Albert)''' – ur. 20.08.1845 w Igołomii, zm. 25.12.1916 w Krakowie; działacz społeczny, zakonnik franciszkański. Uczęszczał do szkoły kadetów w Sankt Petersburgu, w 1854 przyjechał do Warszawy. Ukończył sześć klas Gimnazjum Realnego Jana Pankiewicza. Studiował w Instytucie Politechnicznym i Rolniczo-Leśnym w Puławach. W czasie studiów prowadził działalność konspiracyjną. Uczestnik Powstania Styczniowego. W 1864 wyjechał do Paryża. W 1865 powrócił do Warszawy. Studiował w szkole rysunków. Kolejno wyjechał do Gandawy i Paryża. Następnie przeniósł się do Monachium na studia do Akademii Sztuk Pięknych. Ostatnią podróż odbył do Wenecji. W 1879 przyjechał do Warszawy. Malował obrazy o tematyce religijnej, rodzajowe i portrety. Prekursor polskiego impresjonizmu. Zrezygnował z działalności artystycznej. 24.09.1880 wstąpił do Zakonu Ojców Jezuitów w Starej Wsi. Po roku zrezygnował. Wstąpił do Zakonu św. Franciszka z Asyżu. W 1884 przeprowadził się do Krakowa. Poświęcił się pracy z osobami ubogimi. Sprzeciwiał się jałmużnie jako doraźnej pomocy dla ubogich. Zamieszkał wraz z bezdomnymi w miejskiej ogrzewalni w Krakowie-Kazimierzu. Od 1.01.1888 podpisał umowę z radą miasta Krakowa dotyczącą prowadzenia miejskiej ogrzewalni. Najpierw swoją działalność skupił przy ul. Piekarskiej w schronisku dla mężczyzn, a potem przy ul. Skawińskiej utworzył przytulisko dla kobiet, które często przebywały tam wraz z dziećmi (w 1908 przeniesione do nieruchomości przy ul. Krakowskiej). Założyciel domów dla sierot, kalek, starców oraz nieuleczalnie chorych. 25.08.1888 złożył śluby zakonne. Pomagał bezdomnym w znalezieniu pracy. Założyciel '''[[Zgromadzenie Braci Albertynów|Zgromadzenia Braci Albertynów]]''' w 1888. W 1891 utworzył '''[[Zgromadzenie Sióstr Albertynek]]'''. Oba zakony działały zgodnie z regułą św. Franciszka. Od 1892 przejął prowadzenie przytulisk dla dzieci i dorosłych m. in. we Lwowie, Tarnowie, Stanisławowie oraz Zakopanem. W każdym z miast porozumiewał się w władzami lokalnymi, w wyniku czego do zgromadzeń kierowani byli mężczyźni, chłopcy, kobiety oraz dzieci. Obowiązki opiekuńcze w placówkach zakładanych przez Chmielowskiego pełnili albertyni i albertynki. Jego poglądy wychowawcze zakładały przygotowanie do dorosłego życia oraz naukę zawodu. Akcentował ważną rolę wychowania patriotycznego i religijnego. W kolejnych latach kładł nacisk również na edukację kulturalną. W placówkach przywiązywano też wagę do utrzymywania właściwej kondycji fizycznej podopiecznych. W czasie I wojny światowej nakazał otoczyć szpitale wojskowe i epidemiczne szczególną opieką. 22.06.1983 został beatyfikowany. 12.11.1989 zaliczony w poczet świętych Kościoła Rzymskokatolickiego.


Źródła: A. Antas-Jaszczuk, ''Formy opieki nad bezdomnymi: schroniska im. św. Brata Alberta na Lubelszczyźnie w latach 1896-2003'', Siedlce 2010; Ks. K. Michalski, F. Kopera, ''Chmielowski Adam Hilary Bernard'', [w:] ''Polski Słownik Biograficzny'', t. III, Kraków 1937; A. Okońska, ''Adam Chmielowski: Brat Albert'', Warszawa 1999; M. Rożek, ''Święty brat Albert'', Kraków 2005; ''Święty brat Albert Chmielowski: życie, proces, cud kanonizacyjny, modlitwy'', oprac. M. Maziarz, Kraków 2010.