Tekst źródłowy strony Instruktorki rodzin zastępczych

'''Instruktorki rodzin zastępczych''' – funkcja pełniona przez kompetentnego, wykształconego w dziedzinie pedagogiki dziecięcej opiekuna, działająca przy rodzinie zastępczej, związana ze zmiany polityki '''[[Ministerstwo Pracy i Opieki Społecznej|Ministerstwa Pracy i Opieki Społecznej]]''', które w 1932 uznało opiekę otwartą nad sierotami za rozwiązanie korzystniejsze od opieki zakładowej. W roku 1936 w Polsce istniało 6175 rodzin zastępczych, w 1938 było ich 8447. Instruktorki rodzin zastępczych swoją rolę pełniły podczas procedury przekazywania dzieci do rodzin zastępczych. W tej kwestii obowiązywały przestarzałe przepisy sięgające 1825 roku. Nowe weszły w życie 13.07.1939. Instytucja instruktorki miała pomóc w usprawnieniu procesu przekazania pieczy nad dzieckiem, sprawowana była z ramienia miejskich wydziałów opieki społecznej (najpierw w Warszawie). Na jedną instruktorkę przypadać miało do 100 dzieci. Ich obowiązkiem było określenie czy rodzina do której miało trafić dziecko była uczciwa i czy była w stanie zapewnić dziecku godne warunki rozwoju. W tym celu instruktorka prowadziła wywiad środowiskowy oraz uczestniczyła w procesie doboru dziecka do rodziny. Odgrywała ważną role przy zapoznaniu dziecka z przyszłymi rodzicami zastępczymi, towarzyszyła w pierwszej wizycie w nowym domu. Współpraca instruktorki z rodziną zastępczą polegała na kontrolowaniu odpowiedniego standardu odżywiania, ubierania i kształtowaniu odpowiednich postaw u dziecka. Pilnowała by dziecko nie było zaniedbywane, ale także by rodzice zastępczy nie wykształcili u dziecka postaw „jedynaka”. Różnice w warunkach funkcjonowania dziecka zanim trafiło do nowej rodziny i już w nowym środowisku sprawiały, że rodzice zastępczy nie zachowywali umiaru w nadrabianiu za krzywdy dziecka. Rodzice zastępczy z niskimi zarobkami i bez wykształcenia byli edukowani przez instruktorkę w dziedzinie higieny dzieci. Kontakt z pedagogiem pomagał nie tylko dziecku, ale pozytywnie wpływał na funkcjonowanie całej takiej rodziny dzięki fachowej wiedzy jaką przekazywała. Systematyczne kontrole odbywały się w pierwszym roku po oddaniu dziecka. Praca instruktorek miała ponad to pełnić rolę uświadamiającą społeczeństwo o roli rodzin zastępczych. Celem było zwiększenie zaufania do instytucji rodzin zastępczych. Do 1939 największą liczbę rodzin zastępczych stanowiły rodziny wykwalifikowanych rzemieślników i robotników, niższych urzędników krajowych, funkcjonariuszy, kupców lub przedstawicieli tzw. wolnych zawodów, których dochód miesięczny wahał się od 200 do 400 zł miesięcznie. Rodziny zastępcze i rola instruktorki rodzin zastępczych finalnie miała doprowadzić do tego by dziecko zostało adoptowane przez rodzinę, u której przebywało. W 1939 aż 85% rodzin zastępczych wyraziło chęć adopcji dziecka, które do nich trafiło. 

Źródła: J. Denekowa, ''Praca instruktorki w środowisku rodzin zastępczych'', „Opiekun Społeczny” 1939, nr 5; R. Kisielewska-Zawadzka, ''Dziecko w rodzinie przybranej'', „Opiekun Społeczny” 1937, nr 15; R. Kisielewska-Zawadzka, ''Społeczne i psychologiczne podstawy oddawania dzieci do rodzin zastępczych'', „Opiekun Społeczny” 1937, nr 8; R. Pląsek, ''Opieka zastępcza w międzywojennej Polsce'', „Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 2018, nr 7; ''Ustawa z dn. 13.07. 1939 r. o ułatwieniu przysposobienia małoletnich'', Dz. U. 1939 nr 63, poz. 416.