https://slownik.wtrosceorodzine.pl/index.php?action=history&feed=atom&title=Kacprzak_Marcin 2026-09-21T16:33:58Z Historia wersji tej strony wiki MediaWiki 1.42.7 https://slownik.wtrosceorodzine.pl/index.php?title=Kacprzak_Marcin&diff=382&oldid=prev 2026-02-10T10:16:35Z

<p>Utworzono nową stronę &quot;&#039;&#039;&#039;Kacprzak Marcin&#039;&#039;&#039; – ur. 06.09.1888 w Podolszycach k. Płocka, zm. 14.07.1968 w Warszawie; lekarz, popularyzator oświaty sanitarnej i higieny szkolnej, urzędnik, nauczyciel akademicki, profesor medycyny. Pochodził z rodziny chłopskiej, uczęszczał do gimnazjum gubernialnego w Płocku, z którego został wydalony za uczestnictwo w strajku szkolnym (1905). Naukę kontynuował w gimnazjum Polskiej Macierzy Szkolnej. Medycynę studiował na Sorbonie w Paryżu…&quot;</p> <p><b>Nowa strona</b></p><div>&#039;&#039;&#039;Kacprzak Marcin&#039;&#039;&#039; – ur. 06.09.1888 w Podolszycach k. Płocka, zm. 14.07.1968 w Warszawie; lekarz, popularyzator oświaty sanitarnej i higieny szkolnej, urzędnik, nauczyciel akademicki, profesor medycyny. Pochodził z rodziny chłopskiej, uczęszczał do gimnazjum gubernialnego w Płocku, z którego został wydalony za uczestnictwo w strajku szkolnym (1905). Naukę kontynuował w gimnazjum Polskiej Macierzy Szkolnej. Medycynę studiował na Sorbonie w Paryżu, dyplom uzyskał w 1915 w Uniwersytecie Charkowskim. Jako stypendysta &#039;&#039;&#039;[[Fundacja Rockefellera|Fundacji Rockefellera]]&#039;&#039;&#039; studiował higienę i organizacje służby zdrowia w Johns Hopkins University w Baltimore. Do kraju wrócił w 1921, osiedlił się w Warszawie, gdzie pracował jako lekarz sanitarny. W 1924 został wykładowcą Państwowej Szkoły Higieny. Pracował na stanowisku kierownika oddziału epidemiologii i statystyki aż do wybuchu powstania warszawskiego. W latach 30. wykładał również na &#039;&#039;&#039;[[Studium Pracy Społeczno-Oświatowej Wolnej Wszechnicy Polskiej]]&#039;&#039;&#039; oraz Uniwersytecie Warszawskiem. W latach 1928-1939 pełnił funkcję naczelnika wydziału statystyczno-sprawozdawczego w &#039;&#039;&#039;[[Ministerstwo Pracy i Opieki Społecznej|Ministerstwie Pracy i Opieki Społecznej]]&#039;&#039;&#039; (następnie &#039;&#039;&#039;[[Ministerstwo Opieki Społecznej|Ministerstwie Opieki Społecznej]]&#039;&#039;&#039;). Od 1937 był prezesem Towarzystwa Medycyny Społecznej. W okresie okupacji uczestniczył w tajnym nauczaniu lekarzy. Pełnił funkcję kierownika referatu zdrowia w &#039;&#039;&#039;[[Departament Pracy i Opieki Społecznej Delegatury Rządu na Kraj|Departamencie Pracy i Opieki Społecznej Delegatury Rządu na Kraj]]&#039;&#039;&#039;. Po zakończeniu II wojny światowej pracował na Uniwersytecie Łódzkim (Wydział Lekarski), od 1947 w Akademii Medycznej w Warszawie (w latach 1955-1962 pełnił funkcję rektora). Pełnił funkcję prezesa Polskiego Towarzystwa Higienicznego, Towarzystwa Świadomego Macierzyństwa. Brał czynny udział w pracach Światowej Organizacji Zdrowia. Jak się uważa tzw. nakaz pracy lekarzy istniejący w latach 1950-1958 był związany z przedwojennymi poglądami M. Kacprzaka o tzw. rozsiedleniu lekarzy. M. Kacprzak był autorem kilkuset publikacji popularnych i naukowych. Przed II wojną opracowywał kroniki epidemiologiczne, publikował artykuły o organizacji służby zdrowia, po 1945 opisywał sytuację epidemiologiczną w Polsce, zredagował &#039;&#039;Poradnik kontrolera sanitarnego&#039;&#039; (1953). Propagował sprawy higieny w prowadzonym przez siebie od 1928 piśmie „Zdrowie”, a także w innych, w tym: „Warszawskim Czasopiśmie Lekarskim”, „Pracy i Opiece Społecznej”. W 1960 wraz z żoną Wandą Żebrowską-Kacprzak przekazał Polskiemu Towarzystwu Higienicznemu w formie darowizny 0,5 mln zł pochodzące ze sprzedaży niewielkiego majątku żony odzyskanego w 1956 na „Nasze Stypendium” przeznaczone na kontynuację kształcenia i prowadzenia pracy badawczej młodych naukowców w dziedzinie ochrony zdrowia, higieny i epidemiologii. <br /> <br /> Źródła: Z. J. Brzeziński, &#039;&#039;Marcin Kacprzak (1988-1968)&#039;&#039;, „Nauka Polska” 1969, nr 1; D. Cianciara, J. Muszyńska, &#039;&#039;Marcin Kacprzak (1888-1968) – non omnis moriar&#039;&#039;, „Przegląd Epidemiologiczny” 2012, nr 2; H. Kirschner, &#039;&#039;100-lecie urodzin prof. Marcina Kacprzaka&#039;&#039;, „Zdrowie Publiczne” 1988, nr 11; I. Wdowiak, I. Bojar, A. Steć, I. Szwiec, &#039;&#039;Marcin Kacprzak jako współtwórca idei medycyny społecznej w Polsce&#039;&#039;, „Zdrowie Publiczne” 2007, nr 1.</div>

Jkinal