Ledóchowska Urszula

Ledóchowska Urszula – ur. 17.04.1865 w Loosdorf, zm. 29.05.1939 w Rzymie; pedagog, działaczka społeczna, siostra zakonna. Po wstąpieniu do klasztoru urszulanek w Krakowie w 1886 podjęła pracę pedagogiczną. Organizatorka pierwszego na ziemiach polskich domu akademickiego dla studentek. Po przeniesieniu do Petersburga w 1907 przejęła kierownictwo nad żeńskim internatem działającym przy polskim Gimnazjum św. Katarzyny. Działała na rzecz podniesienia poziomu nauczania w polskich placówkach oświaty na terenie Rosji. Współpracowała z Polonią petersburską oraz Towarzystwem Pedagogicznym. W 1910 założyła gimnazjum dla dziewcząt polskich z Kresów, wyposażone w internat oraz sanatorium w Merentähtinad nad Zatoką Fińską. Po wyjeździe do Szwecji zorganizowała szkołę dla skandynawskich dziewcząt i ochronki dla polskich osieroconych dzieci. Inicjatorka powstania w 1915 Polskiego Komitetu Pomocy w Sztokholmie. We wrześniu 1915 w Djursholmie otworzyła Instytut Języków Obcych dla dziewcząt. W 1916 założyła Komitet Pomocy dla Poszkodowanych Wojną w Polsce w Kristianii, Komitet Pomocy w Aalesund, Komitet Pomocy w Stavanger. Zaangażowała się w działalność polskiego Generalnego Komitetu Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce przez wygłaszanie odczytów i pozyskiwanie środków finansowych. Organizowała zbiórki na zakup i utrzymanie domu polskich sierot w Danii oraz w Polsce. Wygłosiła ok. 80 odczytów w Szwecji, Danii, Norwegii. W 1917-1918 zorganizowała Szkołę Gospodarstwa Domowego i Języków Obcych dla dziewcząt w Aalborguoraz nabyła willę na założenie ochronki dla sierot po polskich robotnikach. W Polsce założyła w 1920 Zakład św. Olafa w Pniewie, prowadzący edukację w zakresie gospodarstwa domowego. Kolejne placówki opiekuńcze powstały także m.in. Goździchowie i Otorowie. W 1920 założyła Zgromadzenie Sióstr Urszulanek Serca Jezusa Konającego zajmującego się pracą wychowawczo-oświatową, zatwierdzone przez Stolicę Apostolską w 1930. W 1925 otworzyła szkołę im. Królowej Jadwigi w Sieradzu. W 1931 uruchomiła internat dla studentek w Rzymie. W latach 1920-1939 przyczyniła się do utworzenia 35 placówek w Polsce (zakłady opiekuńczo-wychowawcze, przedszkola, dziecińce, szkoły, bursy, internaty, świetlice), stworzyła też Krucjatę Eucharystyczną gromadzącą ok. 200 dzieci. Wydawała książki dla dzieci i młodzieży. Zgromadzenie zakonne, założone przez U. Ledóchowską posługiwało potrzebującym także w zakresie dokarmiania dzieci oraz bezrobotnych. W 2003 została ogłoszona świętą Kościoła katolickiego.

Źródła: T. Borkowska, Święta Urszula Ledóchowska, Kraków 2003; E. Dolata, Nowatorstwo pedagogiczne Urszuli Ledóchowskiej [w:] Kobieta niepoznana na przestrzeni dziejów, red. A. Obara-Pawłowska, A. Miączewska, D. Wróbel, Lublin 2017; M. Krupecka, Ledóchowska. Polka i Europejka, Ząbki 2003; B. Matyjas, Urszula Ledóchowska (1865-1939),„Praca Socjalna” 1993, nr 2; S.M. Żydek, Julia Ledóchowska – jej działalność na rzecz odzyskania niepodległości (1915-1920) i odbudowy państwa polskiego (1920-1939), „Nasza Przyszłość” 2021, t. 135.