Opieka nad uchodźcami świadczona przez Stołeczny Komitet Samopomocy Społecznej

Opieka nad uchodźcami świadczona przez Stołeczny Komitet Samopomocy Społecznej – jedna z form pomocy dla potrzebującej ludności świadczona od momentu utworzenia Stołecznego Komitetu Samopomocy Społecznej, zorganizowana w związku z napływem uchodźców do Warszawy w pierwszych dniach po wybuchu II wojny światowej. Głównym obszarem pomocy organizowanej dla uchodźców przez SKSS była akcja kierowania ich do schronisk. Opieką nad uchodźcami zajmowała się Sekcja Pomocy dla Uchodźców, która wezwała instytucje oraz mieszkańców Warszawy do udostępniania lokali na tworzenie schronisk. We współpracy ze Związkiem Nauczycielstwa Polskiego schroniska tworzono w budynkach szkolnych. Od drugiej dekady września 1939 z pomocy żywnościowej SKSS korzystało dziennie ponad 200 tys. uchodźców i mieszkańców Warszawy. W II połowie września 1939 SKSS opiekował się 45 tys. uchodźców. W schroniskach, na początku trzeciej dekady września, przebywało ponad 42 tys. uchodźców. W pobliżu swojej pierwszej siedziby SKSS zorganizował m.in. punkt opatrunkowy dla uchodźców. Do 13 września SKSS zarejestrował łącznie 83 schroniska. Na drogach wlotowych do miasta Sekcja Pomocy dla Uchodźców tworzyła swoje placówki oraz lokowała swoich przedstawicieli. Uchodźców wjeżdżających lub wchodzących do miasta, chcących skorzystać z pomocy społecznej, formowano w grupy i ewidencjonowano. W niektórych placówkach uchodźcy mogli liczyć również na posiłek. Po wizycie w placówce uchodźcy byli odprowadzani lub kierowani do dostępnych wolnych lokali. W ramach pomocy żywnościowej uchodźcy mogli korzystać z kuchni, herbaciarni oraz rozdawnictwa suchego prowiantu znajdujących się przy skupiskach uchodźców lub schroniskach. Podczas przydziału żywności Sekcja Zaopatrywania dążyła do zaspokojenia potrzeb schronisk dla uchodźców, punktów opatrunkowych, szpitalnych i innych prowadzonych przez SKSS oraz inne organizacje. Końcem 1939, po opuszczeniu Warszawy przez większość uchodźców, Sekcję Pomocy dla Uchodźców przekształcono w Komisję Opieki nad Wysiedlonymi. Opiekę nad potrzebującymi przybywającymi do Warszawy SKSS prowadził do końca swojej działalności. 23.03.1941 organizacja została rozwiązana przez niemieckie władze okupacyjne. Zadania Komitetu przejęła Rada Główna Opiekuńcza.

Źródła: Z. Beczkowicz, Organy lokalne SKSS [w:] W obronie dzieci i młodzieży w Warszawie 1939-1945, Warszawa 1975; B. Kroll, Opieka i samopomoc społeczna w Warszawie 1939-1945, Warszawa 1977; B. Kroll, Rada Główna Opiekuńcza w latach 1939-1945, Warszawa 1985; J. Odziemkowski, Warszawa w wojnie obronnej 1939 roku, Warszawa 1989; S. Tazbir., Informacje o Stołecznym Komitecie Samopomocy Społecznej (SKSS) [w:] W obronie dzieci i młodzieży w Warszawie 1939-1945, Warszawa 1975.