Akcja „Kropla mleka” Rady Głównej Opiekuńczej
Akcja „Kropla mleka” Rady Głównej Opiekuńczej – pomoc polegająca na prowadzeniu punktów rozdawnictwa mleka i dokarmiania dzieci, świadczona przez Radę Główną Opiekuńczą (RGO) w czasie I wojny światowej i w okresie powojennym. Żywienie dzieci miało odbywać się na miejscu z możliwością pobierania mleka przez matki. Punkty akcji zajmowały się dostarczaniem mleka dzieciom, które nie mogły być karmione piersią lub były karmione w niedostatecznych ilościach. Zaopatrzenie w mleko pochodziło m.in. z darowizn lokalnych, z utrzymywania własnych obór i spoza Generalnego Gubernatorstwa Warszawskiego. Zagraniczne wsparcie żywnościowe pochodzące np. od Komitetu Rockefellerowskiego, obejmowało dostarczenie mleka skondensowanego, którego rozdysponowaniem w grudniu 1916 zajęła się warszawska Komisja Ratowania Dzieci. Z pomocy skorzystało 40 148 dzieci w wieku do 5 lat oraz 7100 matek karmiących. W 1916 akcję prowadziły Rady Opiekuńcze Powiatowe (ROP) w Błoniu, Łęczycy, Warszawie, Rady Opiekuńcze Okręgu Łódzkiego i Kujawskiego, Rady Opiekuńcze Miejscowe (ROM) w Częstochowie, Płocku, Sosnowcu. Zakładano jadłodajnie dla karmiących matek, np. Rada w Błoniu. W ramach akcji, w 1917 w Częstochowie utworzono 3 punkty rozdawnictwa mleka dla najbardziej potrzebujących dzieci, będących w wieku do 3 lat. W tym czasie wydano ok. 43 tys. porcji mleka. W roku następnym w mieście działały 2 punkty, w których rozdano 112 tys. porcji mleka. W grudniu 1917 Rada Opiekuńcza Powiatu Warszawskiego prowadziła 2 punkty akcji „Kropla Mleka”. ROM w Łodzi dofinansowywała 11 jadłodajni i 6 punktów akcji „Kropla Mleka” dla ok. 11 tys. dzieci, zaś rada w Sosnowcu objęła pomocą 269 niemowląt. Liczba punktów akcji „Kropla mleka” z roku na rok sukcesywnie wzrastała. W 1917 przy wsparciu RGO działały 23 punkty, w roku następnym było już 28 takich punktów. W marcu 1920 na terenie kraju organizacja prowadziła 15 placówek akcji „Kropla mleka”. ROM w Łodzi prowadziła 6 punktów, z których dziennie pomoc uzyskiwało 2000 osób. Prowadzono rozdawnictwo mleka w puszkach, przydzielane do rozdysponowania radom i osobom prywatnym. Akcję „Kropla mleka” prowadzono też na terenie Galicji, np. przez Radę Opiekuńczą w Krakowie. W ramach akcji, z inicjatywy ROP w Nisku matki mogły liczyć na poradnictwo lekarskie w zakresie zajmowania się niemowlętami i karmienia piersią oraz na otrzymanie pól litra mleka dziennie. W 1920 rozwiązano Radę Główną Opiekuńczą. Proces likwidacji organizacji i jej działalności trwał do 28.02.1921.
Źródła: M. Przeniosło, Pomoc dzieciom w działalności Rady Głównej Opiekuńczej w latach 1915-1921, Kielce 2017; M. Przeniosło, Finanse Rady Głównej Opiekuńczej i jej struktur terenowych w latach 1918-1921, „Studia z Historii Społeczno-Gospodarczej” 2013, t. 11; M. Przeniosło, Rady opiekuńcze w Galicji 1919-1921, Kielce 2014;M. i M. Przeniosło, Rada Główna Opiekuńcza w latach I wojny światowej, Kielce 2018.
