Asystent osoby niepełnosprawnej

Asystent osoby niepełnosprawnej – zawód w obszarze wsparcia rodziny, pomocy społecznej i pracy socjalnej wpisany na wniosek Ministra Pracy i Polityki Społecznej do klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (pod symbolem 341201) i ujęty w Rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 29.03.2001 zmieniającego rozporządzenie w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa. Działalność asystenta skupia się na udzielaniu pomocy i organizacji wsparcia osobie z niepełnosprawnością, a w szczególności: a. planowaniu, wraz z osobą z niepełnosprawnością lub jej rodziną, kompleksowego wsparcia; b. świadczeniu opieki i wsparcia w zakresie samodzielnego funkcjonowania osoby z niepełnosprawnością; c. wsparcia osoby z niepełnosprawnością w utrzymaniu lub podejmowaniu aktywności społecznej i zawodowej; d. udzielaniu pomocy osobie z niepełnosprawnością w korzystaniu z różnych form kompleksowej rehabilitacji. Od roku szkolnego 2019/2020 kształcenie w zawodzie asystent osoby niepełnosprawnej realizowane jest w szkole policealnej o rocznym okresie nauczania. Od 1 września 2020 także na kwalifikacyjnych kursach zawodowych dla osób posiadających wykształcenie średnie bądź średnie branżowe. Szkolenie kończy się egzaminem zawodowym organizowanym przez Centralną Komisję Egzaminacyjną i przeprowadzanym w dwóch częściach – pisemnej i praktycznej. W trakcie szkolenia realizowane są zajęcia z następujących bloków tematycznych: bezpieczeństwo i higiena pracy; podstawy pomocy społecznej; aktywizowanie osoby niepełnosprawnej do samodzielności życiowej; planowanie, organizowanie i wykonywanie czynności opiekuńczo-wspierających osobie niepełnosprawnej; wspieranie osoby niepełnosprawnej w czynnościach życia codziennego; kompetencje personalne i społeczne; organizacja pracy małych zespołów. Od 2019 realizowane są różne formy resortowego programu z tego zakresu, których celem jest zwiększenie dostępności usług asystenta osoby niepełnosprawnej. W 2020 ze wsparcia realizowanego w ramach tych programów skorzystało łącznie prawie 9762 osób, a w 2021 r. niemal 19664 osób, tj. mniej niż 1% osób uprawnionych do otrzymania takich świadczeń.

Źródła: Asystent osoby niepełnosprawnej. Nowy zawód i nowa usługa systemu pomocy społecznej, red. A. Żukiewicz, Kraków 2010; Asystent osoby z niepełnosprawnością intelektualną. Poradnik metodyczny dla profesjonalistów, red. M. Zima-Parjaszewska, B. E. Abramowska, Warszawa 2017; Informator o egzaminie zawodowym asystent osoby niepełnoprawnej, Warszawa 2022; Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 29 marca 2001 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego, Dz.U. 2001, poz. 405; Usługa asystenta osobistego jako wsparcie społeczne osób niepełnosprawnych, Warszawa 2022.