Asystent rodziny
Asystent rodziny – zawód funkcjonujący od 2011 na podstawie ustawy o wspieraniu rodziny i pieczy zastępczej z 09.06.2011. Asystentem rodziny może być osoba, która spełnia jedno z następujących kryteriów: a. posiada wykształcenie wyższe na kierunku pedagogika, psychologia, socjologia, nauki o rodzinie lub praca socjalna; b. posiada wykształcenie wyższe na dowolnym kierunku uzupełnione szkoleniem z zakresu pracy z dziećmi lub rodziną i udokumentuje co najmniej roczny staż pracy z dziećmi lub rodziną lub studiami podyplomowymi obejmującymi zakres programowy szkolenia i udokumentuje co najmniej roczny staż pracy z dziećmi lub rodziną; c. posiada wykształcenie średnie lub średnie branżowe i szkolenie z zakresu pracy z dziećmi lub rodziną, a także udokumentuje co najmniej 3-letni staż pracy z dziećmi lub rodziną. Do zadań asystenta rodziny należy w szczególności: opracowanie i realizacja planu pracy z rodziną we współpracy z członkami rodziny i w konsultacji z pracownikiem socjalnym; udzielanie pomocy rodzinom w poprawie ich sytuacji życiowej, w tym w zdobywaniu umiejętności prawidłowego prowadzenia gospodarstwa domowego; udzielanie pomocy rodzinom w rozwiązywaniu problemów socjalnych, psychologicznych oraz wychowawczych z dziećmi; wspieranie aktywności społecznej rodzin; motywowanie członków rodzin do podnoszenia kwalifikacji zawodowych; udzielanie pomocy w poszukiwaniu, podejmowaniu i utrzymywaniu pracy zarobkowej; motywowanie do udziału w zajęciach grupowych dla rodziców, mających na celu kształtowanie prawidłowych wzorców rodzicielskich i umiejętności psychospołecznych. W związku z tymi zadaniami asystent rodziny powinien charakteryzować się szeroką wiedzą i umiejętnościami praktycznymi. Najważniejsze z nich to znajomość i umiejętność stosowania zagadnień z zakresu prawa rodzinnego, administracyjnego, karnego, cywilnego, zabezpieczenia społecznego oraz prawa pracy; elementów ekonomii i organizacji gospodarstwa domowego; podstaw pedagogiki, psychologii rozwojowej i wychowawczej, z uwzględnieniem problemów dotyczących rozwoju dziecka; metod, technik i narzędzi pracy z rodziną, w tym metod pracy socjalnej, metod pracy opiekuńczo-wychowawczej oraz metod terapeutycznych. Asystenta rodziny zatrudnia kierownik jednostki organizacyjnej gminy, która organizuje pracę z rodziną, zwykle jest to ośrodek pomocy społecznej. Praca asystenta rodziny jest wykonywana w ramach stosunku pracy w systemie zadaniowym. W 2022 r. zatrudnionych było ogółem 3699 asystentów rodziny, zaś z ich z usług skorzystało ogółem 42 527 rodzin.
Źródła: I. Krasiejko, Asystentura rodziny. Rekomendacje metodyczne i organizacyjne, Warszawa 2016; I. Krasiejko, M. Ciczkowska-Giedziun, Pedagogiczne aspekty pracy asystenta rodziny. Między wsparciem rodziny a ochroną dziecka przed krzywdzeniem, Warszawa 2024; S. Nitecki, A. Wilk, Wspieranie rodziny i system pieczy zastępczej. Komentarz, Warszawa 2024; Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 grudnia 2011 r. w sprawie szkoleń na asystenta rodziny, Dz.U. 2011, nr 272, poz. 1608; Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, Dz.U. 2011, nr 149, poz. 887.
