Bank Żywności w Krakowie
Bank Żywności w Krakowie – organizacja pożytku publicznego o cechach instytucji charytatywnej założona w Krakowie w 1995 i wchodząca w skład Federacji Polskich Banków Żywności. Idea banków żywności narodziła się w Stanach Zjednoczonych pod koniec lat 60. XX w. z inicjatywy biznesmena Johna van Hengela, który podczas pracy wolontaryjnej zorientował się, iż właściciele sklepów marnują żywność wyrzucając produkty z krótkim terminem ważności. Inicjatywna Van Hengela polegająca na zbieraniu i składowaniu wyrzucanej żywności, a następnie przekazywaniu jej do miejskich jadłodajni, szybko znalazła naśladowców i w 1967 roku powstał pierwszy na świecie Bank Żywności im. Św. Maryi. W latach 80. XX w. idea banków żywności dotarła do Europy, a pierwsze instytucje tego typu na Starym Kontynencie zaczęły powstawać we Francji. W 1986 krajowe federacje banków żywności powołały Europejską Federację Banków Żywności (FEBA), w skład której weszły banki żywności z poszczególnych krajów. W 2024 było 24 członków, w tym Polska. Do Polski idea banków żywości dotarła w 1993, kiedy to z inicjatywy Jacka Kuronia przy Fundacji „Pomoc społeczna SOS” stworzono program „Bank Żywności SOS”. W 1997 istniejące wówczas Banki Żywności utworzyły Federację Polskich Banków Żywności, w której skład z czasem weszło 31 banków (2024). Bank Żywności w Krakowie należy do najstarszych organizacji tego typu w Polsce. Cele statutowe Banku Żywności w Krakowie to: a. pomoc społeczna; b. działalność charytatywna; c. pomoc ofiarom katastrof i klęsk żywiołowych; d. upowszechniania i ochrony praw konsumentów; e. przeciwdziałanie problemom niedożywienia poprzez walkę z marnowaniem żywności, pozyskiwanie jej i rozdział wśród potrzebujących; f. promocji i organizacji wolontariatu; g. edukacji, oświaty i wychowania. W praktyce działalność Banku Żywności w Krakowie sprowadza się do: pozyskiwania żywności z różnych źródeł, ale przede wszystkim takiej, która może ulec zepsuciu lub zniszczeniu; magazynowanie żywności; rozdzielanie żywności wśród lokalnych organizacji społecznych i instytucji pomocy społecznej; promowanie postaw wolontaryjnych oraz proekologicznych w postaci przeciwdziałania marnowaniu żywności; inicjowanie wydarzeń edukacyjnych oraz akcji dobroczynnych. W 2023 Bank Żywności w Krakowie przekazał potrzebującym 2 448,9 ton żywności o wartości 30 645 079 zł.
Źródła: A. Marszałek, Czy możliwe jest przezwyciężenie problemu marnotrawstwa żywności?, „Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy” 2018, nr 54; A. Wielicka-Regulska, Ż. Mitmańska, M. Kiss, Rola i aktywność banków żywności w ograniczaniu strat żywności i niedożywienia w Polsce, „Handel Wewnętrzny” 2018, nr 3; Współpraca Banków Żywności z sieciami handlowymi z Polski, Czech, Słowacji, Węgier, Warszawa 2019.
