Benni Karol
Benni Karol – ur. 31.03.1843 w Tomaszowie Mazowieckim, zm. 20.02.1916 w Warszawie; lekarz, działacz społeczny. Ukończył gimnazjum w Piotrkowie Trybunalskim. Od 1860 studiował medycynę w Paryżu, gdzie uzyskał stopień doktora medycyny i chirurgii. Pracował jako asystent w klinice Jeana Marina Charcot w szpitalu Salpêtrière w Paryżu. W 1867 przyjechał do Warszawy. Rok później nostryfikował dyplom w Akademii Wojskowo-Medycznej w Sankt Petersburgu. W 1877 wyjechał do Stanów Zjednoczonych. Prowadził badania nad działalnością Tadeusza Kościuszki. Odkrył jego nieznany testament napisany w języku angielskim. Początkowo zajmował się chirurgią w klinice chirurgicznej Szkoły Głównej, a następnie na Uniwersytecie Warszawskim. Kierował oddziałem kobiecym w Szpitalu Dzieciątka Jezus. Od 1880 zajmował się praktyką otiatryczną. Uczestnik międzynarodowych zjazdów otiatrycznych. Założyciel i pierwszy redaktor czasopisma „Medycyna”. Od 1870 członek Warszawskiego Towarzystwa Lekarskiego. Około 1870 zajmował się organizacją pomocy dla powracających z zesłania powstańców styczniowych oraz ich rodzin. Dzięki jego zaangażowaniu udało się zapewnić wielu osobom opiekę lekarską, zapomogi finansowe oraz znaleźć dla nich pracę w biurach, fabrykach oraz w transporcie kolejowym. W 1876 wyjechał do Stanów Zjednoczonych, aby zapoznać się z problematyką kobiecej praktyki lekarskiej. Od 1880 studiował we Wiedniu, gdzie zajmował się leczeniem chorób nosa, uszu i gardła. Pełnił funkcję prezesa Wydziału Czytelni Bezpłatnych Warszawskiego Towarzystwa Dobroczynności. Jego działalność przyczyniła się do rozwoju tej formy działalności organizacji. Wiceprezes Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych, wspierający budowę gmachu Towarzystwa (1901) oraz gromadzenie środków na zakup wybitnych dzieł sztuki polskiej. Zbierał pieniądze i nadzorował budowę pomnika Adama Mickiewicza w Warszawie. Założyciel Towarzystwa Popierania Przemysłu Ludowego. Celem było zachęcanie społeczeństwa do zajmowania się rzemiosłem. Przy pomocy Eugenii Kierbedziowej uzyskał środki finansowe na budowę Muzeum Przemysłu i Techniki w Warszawie. Położył podwaliny pod utworzenie Muzeum Rzemiosł i Sztuki Stosowanej (1891). Przyczynił się do powstania Towarzystwa Przeciwżebraczego w Warszawie. W latach 1873-1914 organizator spotkań towarzyskich elity intelektualnej Warszawy o tematyce społecznej, politycznej i kulturalnej.
Źródła: J. Góral, R. Kotewicz, Dwa wieki Tomaszowa Mazowieckiego: zarys dziejów miasta 1788-1990, Tomaszów Mazowiecki 1992; A. Kędzierski, Wybitni lekarze rodem z Tomaszowa, „Badania nad dziejami Regionu Piotrkowskiego” 2006, z. 5; A. Kierzak, Co pozostawił po sobie Karol Benni?, „Archiwum Historii i Filozofii Medycyny” 1994, nr 4; J. Wojniłowicz, Karol Benni – wybitny tomaszowianin [w:] Materiały sesji „z dziejów Tomaszowa Mazowieckiego” (zapis stenograficzny), Tomaszów Mazowiecki 1988; L. Zembrzuski, Benni Karol, [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. I, Kraków 1935.
