Bilet kredytowany
Bilet kredytowany – jedno z niepieniężnych form zasiłku celowego funkcjonującego w ramach systemu pomocy społecznej. Ustawa z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej nie wspomniała o tej formie wsparcia. Świadczenie to pojawiło się wraz z nowelizacją ustawy w 1993 w postaci uzupełnienia: Zasiłek celowy może być przyznawany w formie biletu kredytowanego. Ustawa z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej przewiduje kilka rodzajów zasiłków celowych: specjalny zasiłek celowy; zasiłek celowy na pokrycie strat wynikających ze zdarzenia losowego, klęski żywiołowej lub ekologicznie; zasiłek celowy na ekonomiczne usamodzielnienie czy wreszcie zasiłek celowy w formie biletu kredytowanego. Zasiłki celowe, w tym bilet kredytowany, przyznawane są na zaspokojenie niezbędnej potrzeby życiowej, np. zachowania życia, zdrowia, pełnienia ról społecznych czy możliwości zarobkowania. I w tych dwóch ostatnich obszarach mieści się cel świadczenia w postaci biletu kredytowanego, gdyż wsparcie to przyznaje się na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej w postaci potrzeby przemieszczenia się. Bilet kredytowany przysługuje osobom uprawnionym do świadczeń z pomocy społecznej, które muszą udać się do innej miejscowości w celu załatwienia spraw urzędowych lub rodzinnych. Bilet kredytowany finansowany jest ze środków własnych gminy na pokrycie kosztów przejazdu, np. koleją, a jego zastosowanie polega na legalizacji biletu u upoważnionego pracownika kolei lub w kasie biletowej, tj. oznaczenia terminu ważności biletu i trasy przejazdowej. Przyznanie zasiłku celowego w formie biletu kredytowanego nie wymaga przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego oraz wydania decyzji administracyjnej. Jest to jedno z najrzadziej występujących świadczeń w pomocy społecznej. Na przykład w największym w kraju ośrodku pomocy społecznej, tj. Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Krakowie, w 2008 z biletu kredytowanego skorzystało zaledwie 16 osób, zaś łączna kwota przeznaczona na te świadczenia wyniosła 1 027,90 zł, a średnia wartość pomocy na osobę 64,24 zł. Dane Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wskazują, iż w skali kraju w 2004 tę formę zasiłku celowego otrzymało 7768 osób, w 2010 – 1432, w 2015 – 850, w 2020 – 282, zaś w 2023 - 323 osoby na łączną sumę 11493 zł.
Źródła: Obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 4 stycznia 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o pomocy społecznej, Dz.U. 1993, nr 13, poz. 60; Sprawozdanie MRiPS-03 za I-XII 2023 r., Warszawa 2024; Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, Dz.U. 1990, nr 87, poz. 505 i 506; Ustawa dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, Dz.U. 2024, poz. 1283; Meritum. Pomoc społeczna. Wsparcie socjalne, red. I. Sierpowska, Warszawa 2016.
