Blachnicki Franciszek
Blachnicki Franciszek – ur. 24.03.1921 w Rybniku, zm. 27.02.1987 w Carlsbergu; działacz społeczny w zakresie zwalczania alkoholizmu i pomocy osobom uzależnionym w Polsce, Czcigodny Sługa Boży w Kościele Katolickim. W okresie II wojny światowej więziony w obozach nazistowskich. W 1945 rozpoczął studia filozoficzno-teologiczne na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. W1950 przyjął święcenia kapłańskie. W latach 1957-1960 rozwinął ruch trzeźwościowy jako Krucjatę Trzeźwości, przemianowanej w 1958 na Krucjatę Wstrzemięźliwości, której centrala miała siedzibę w Katowicach. Wydawała ona własne książki i czasopisma. Celem działalności ks. F. Blachnickiego było propagowanie życia w trzeźwości przez założenie ruchu abstynenckiego i walkę z pijaństwem. Podejmowano m.in. opiekę nad rodzinami osób uzależnionych od alkoholu oraz akcję przeciwalkoholową w hotelach robotniczych. Prowadzono Krucjatę Dziecięcą i Młodzieżową, a latem organizowano Oazy Dzieci Bożych. W latach 1957-1960 do Krucjaty przynależało ponad 100 tys. dorosłych członków. Skutkiem działalności ks. F. Blachnickiego w ramach Krucjaty było wprowadzenie zwyczaju obchodzenia dnia Pierwszej Komunii Świętej bez alkoholu oraz organizowania wesel bezalkoholowych. Decyzją ówczesnych władz państwowych w 1960 Krucjata Wstrzemięźliwości została zawieszona, zaś w 1961 ks. F. Blachnicki został aresztowany i skazany na 13 lat pozbawienia wolności, w zawieszeniu na 3 lata. Zwolniony z więzienia po 4 miesiącach, rozpoczął studia na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim (1961), podejmując tamże pracę (1964-1972). Wypracował metodę wychowawczą w postaci ruchu oazowego jako Oazę Dzieci Bożych (1954), rozpropagowanego po likwidacji Krucjaty wśród pozostałych grup m.in.: młodzieży żeńskiej (1963), młodzieży męskiej (1967). Utworzony w 1969 Ruch Żywego Kościoła (od 1976 Ruch Światło-Życie) objął m. in. grupę młodzieży pracującej i rodzin (1973).W 1979 z inicjatywy ks. F. Blachnickiego proklamowano Krucjatę Wyzwolenia Człowieka, kontynuującą cele zawieszonej Krucjaty Wstrzemięźliwości. W 1981 opracował program „Prawda – Krzyż – Wyzwolenie” mający na celu utworzenie stowarzyszenia Niezależnej Chrześcijańskiej Służby Społecznej. Przebywając na emigracji w RFN, w 1982 przedstawił program porozumienia Polaków Suwerenność wewnętrzna (Deklaracja Carlsberska) oraz utworzył Chrześcijańską Służbę Wyzwolenia Narodów.
Źródła: H. Bolczyk, Wolny człowiek – wolny naród. Ostatnie dzieło życia ks. Franciszka Blachnickiego: Chrześcijańska Służba Wyzwolenia Narodów, Kraków 2012; R. Derewenda, Działalność społeczna ks. Franciszka Blachnickiego, „Roczniki Humanistyczne” 2015, z. 2; K. Kosiński, Historia pijaństwa w czasach PRL, Warszawa 2008;A. Kowalski, Zabity za prawdę. Ks. Franciszek Blachnicki, Łomianki 2024; G. Wilczyńska, Franciszek Blachnicki 1921-1987, Lublin 2023
