Bornstein-Łychowska Melania
Bornstein-Łychowska Melania – ur. 11.03.1874 w Łychowie, zm. 17.02.1962 w Warszawie; działaczka społeczna i polityczna, publicystka. Absolwentka II Gimnazjum w Warszawie, uczennica Jadwigi Szczaniawskiej-Dawidowej. Uczęszczała na Uniwersytet Latający w Warszawie, słuchała wykładów prof. Stanisława Mieczyńskiego i Wiesława Smoleńaskiego. Następnie wyjechała do Berlina, później studiowała w Zurychu. W 1899 uzyskała stopień doktora prawa publicznego i nauk politycznych na podstawie rozprawy „O Życiu i pracach Simone’a de Simondi”. Prowadziła wykłady w Uniwersytecie Powszechnym oraz zajęcia na tajnych kółkach samokształceniowych. Od 1902 pracowała w Wydziale Czytelni Bezpłatnych Warszawskiego Towarzystwa Dobroczynności. Od 1905 działaczka i członek zarządu Polskiego Stowarzyszenia Równouprawnienia Kobiet. Prowadziła wykłady w Szkole Niedzielnej i Wieczornej dla Pracownic oraz na Kursach Wieczornych dla praktykantek handlowych. Później działała w Komisji Pracy Kobiet (Towarzystwo Kultury Pracy), następnie w Komisji Towarzystwa Zawodowego Kształcenia Kobiet. W latach 1907-1917 jako członek Zarządu Towarzystwa Czytelń Miasta Warszawy. Do przedmiotu jej zawodowych zainteresowań należały kwestie społeczne. Przede wszystkim interesowała się warunkami życiowymi robotników oraz kwestia emancypacji kobiet. W latach. 1907-1909 pisała dla „Kuriera Codziennego” oraz „Ogniwa”, „Wiedzy” i „Związkowca” – pism związanych z Polską Partią Socjalistyczną-Lewica. Jej artykuły dotyczyły m. in. działalności syndykatów robotniczych we Francji oraz zjazdów kobiecych i postulatów feministycznych. Pisała również na szeroko pojęty temat kwestii społecznych, publikowała też prace ekonomiczno-statystyczne. W 1916 wyjechała do Anglii, po powrocie do Polski została korespondentką w prywatnym biurze handlowym. Podczas wojny była biuralistką niemieckiego lekarza. W latach 1918-1938 pracowała w Ministerstwie Pracy i Opieki Społecznej (później Ministerstwie Opieki Społecznej) – w Referacie Ochrony Pracy Kobiet i Dzieci, następnie Inspekcji Pracy. Od 1935 kierowała Referatem Społeczno-Ekonomicznym. Autorka projektów ustaw o Radzie Ochrony Pracy i o komisji do badania warunków produkcji i zbytu w przemyśle polskim.. Członkini Instytutu Gospodarstwa Społecznego. Była redaktorem „Biuletynu Ministerstwa Pracy i Opieki Społecznej”, „Pracy i Opieki Społecznej” i „Świata Pracowniczego”. Współautorka „Polityki Społecznej Państwa Polskiego 1918-1935” oraz przełożyła na język polski „Zasady ekonomii politycznej i opodatkowania” oraz „Ochronę pracy pracowników handlowych i przemysłowych” Dawida Ricardo. Podczas II wojny światowej ukrywała się pod nazwiskiem Łychowska. Pracowała jako nauczycielka języków obcych.
Źródła: M. Bornstein-Łychowska, Międzynarodowa Organizacja Pracy : zarys ustroju i działalności, Warszawa 1928; M. Bornstein-Łychowska, Polityka społeczna Państwa Polskiego:1918-1935, Warszawa 1935; Z. Landau, Łychowska (Bornstein-Łychowska) z Bergsonów Melania [w:] Polski Słownik Biograficzny t. XVIII, Wrocław 1973; C. Walewska, Dr Melania Bornstein-Łychowska, https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/walewska-w-walce-o-rowne-prawa-nasze-bojownice.html, [dostęp 31.07.2024
