Budzińska-Tylicka Justyna
Budzińska-Tylicka Justyna – ur. 12.09.1867 w Suwałkach, zm. 8.04.1936 w Warszawie; feministka, działaczka społeczna, lekarka. Ukończyła warszawską pensję. Pracowała jako nauczycielka prywatna. W 1891 wyjechała do Paryża na studia medyczne, które ukończyła w 1899. Uczestniczyła w życiu polskiej emigracji we Francji. Prowadziła działalność społeczną. Aktywnie uczestniczyła w pracach robotniczej kasy pomocy. Zainicjowała pogadanki dotyczące zdrowia i higieny. Po ukończeniu studiów pracowała jako internistka. W 1905 po wybuchu rewolucji w Królestwie Polskim sprzedała majątek i powróciła do kraju. Pracowała w Krakowie w Towarzystwie opieki nad dziećmi oraz w Towarzystwie Szkoły Ludowej. W trakcie zjazdu krakowskich feministek (20-23.10.1905) postulowała zmiany dotyczące ochrony dziecka oraz spraw wychowania. Współpracowała z czasopismem „Nowe Słowo”. W 1907 wróciła do pracy w zawodzie, początkowo jako wolontariuszka w Szpitalu św. Ducha w Warszawie. Dołączyła do Związku Równouprawnienia Kobiet Polskich. Wygłaszała odczyty dotyczące higieny kobiety, zdrowia, wychowania dziewcząt, higieny małżeństwa i macierzyństwa. Pracowała jako szkolna lekarka na pensji Janiny Popielewskiej i Janiny Roszkowskiej. Aktywnie uczestniczyła w pracach Towarzystwa Przeciwgruźliczego oraz Towarzystwa Higieny Praktycznej im. Bolesława Prusa. Zajmowała się leczeniem chorób zakaźnych, układu oddechowego, ginekologii. Po wybuchu I wojny światowej zarządzała Warszawskim Klubem Wioślarek. Uruchomiła kursy sanitarne dla kobiet. W 1917 rozpoczęła współpracę z Ligą Pogotowia Wojennego. Od 1919 należała do Polskiego Towarzystwa Medycyny Społecznej i była członkinią zarządu. Od 1922 należała do Polskiej Partii Socjalistycznej. W 1923 dołączyła do rady I Izby Lekarskiej Warszawsko-Białostockiej. Od 1929 do 1931 członkini Naczelnej Izby Lekarskiej. W 1926 założyła Towarzystwo Lekarek Polskich. W latach 1919-1930 założycielka i przewodnicząca Klubu Politycznego Kobiet Postępowych. Inicjatorka powołania polskiej filii Międzynarodowej Ligi Kobiet Pokoju i Wolności. Od 1927 członkini zarządu Związku Miast Polskich. W 1931 założyła pierwszą w kraju klinikę świadomego macierzyństwa. Współorganizatorka kolonii letnich dla kobiet pracujących, podczas których promowała zasady higieny.
Źródła: J. Bełcikowski, Polskie kobiece stowarzyszenia i związki współpracy międzynarodowej kobiet, Warszawa 1939; J. Dufrat, Kobiety w kręgu lewicy niepodległościowej. Od Ligi Kobiet Pogotowia Wojennego do Ochotniczej Legii Kobiet (1908-1918/1919), Toruń 2001; I. Mrzygłód, Justyna Budzińska-Tylicka. Na czele kobiet świadomych i postępowych [w:] Krakowski Szlak Kobiet. Przewodniczka po Krakowie emancypantek, t.5, red. E. Furgał, Kraków 2013; C. Walewska, W walce o równe prawa: nasze bojownice, Warszawa 1930.
