Centralna Kartoteka Ubogich

Centralna Kartoteka Ubogich – instytucja prowadząca rejestr podopiecznych korzystających ze świadczeń pomocowych, działająca w Warszawie w latach 30. XX w. We wrześniu 1931 decyzją Wydziału Opieki Społecznej i Szpitalnictwa m. st. Warszawy postanowiono utworzyć tzw. kartotekę centralną ubogich. W 1934 instytucja występująca jako Centralna Kartoteka Osób Wspieranych działała przy Wydziale Opieki Społecznej m. st. Warszawy. Celem działalności było usprawnienie koordynacji prac w zakresie akcji pomocy społecznej na terenie Warszawy, a także zapobieganie nadużyciom finansowym i nieuczciwym działaniom osób ubiegających się o pomoc instytucji społecznych. Funkcjonowanie Centralnej Kartoteki miało stanowić odpowiedź na problem zjawiska wielotorowości ubiegania się o pomoc równolegle w kilku miejscach. Od 1936 Centralna Kartoteka działała pod nazwą Centralnej Kartoteki Opieki Społecznej, ulokowanej w budynku przy ul. Złotej 74 w Warszawie. W roku sprawozdawczym 1936/1937 do Centralnej Kartoteki wpłynęło 7 231 zgłoszeń o informacje w zakresie rejestru petentów. Ośrodkom zdrowia i opieki oraz stowarzyszeniom udzielono łącznie 5 768 informacji. Drogą telefoniczną poinformowano interesantów w 1 463 przypadkach. W celu objęcia akcją pomocową jak największej liczby potrzebujących na terenie stolicy, 25.01.1937 w Ratuszu zorganizowano konferencję dotyczącą współpracy z Centralną Kartoteką. W spotkaniu wzięli udział przedstawiciele 40 organizacji społecznych. 22.12.1937 Komisariat Rządu na m. st. Warszawę wydał pismo okólne (P.O. I-4/7) w sprawie kontaktu miejscowych instytucji opiekuńczych z Centralną Kartoteką. W grudniu 1937 zarejestrowano 4 096 rodzin i osób samotnych, korzystających z opieki. Udzielono 6 380 odpowiedzi na zapytania instytucji społecznych w zakresie petentów zgłaszających się po świadczenia. W 1905 przypadkach potwierdzono korzystanie osób z pomocy udzielanej już przez inne placówki opieki społecznej. Według danych ze stycznia 1939 przeciętnie w ciągu miesiąca Centralna Kartoteka miała otrzymywać ok. 2 500 zgłoszeń do rejestracji osób otrzymujących pomoc.

Źródła: K. Kabziński, Z zagadnień organizacyjno-prawnych opieki społecznej w Polsce (w świetle czasopiśmiennictwa okresu dwudziestolecia międzywojennego) [w:] Addenda do dziejów oświaty. Z badań nad prasą Drugiej Rzeczypospolitej, red. I. Michalska, G. Michalski, Łódź 2013; Kartoteka ubogich, „Kurjer Warszawski” 1931, nr 262; Z działalności Centralnej Kartoteki, „Opiekun Społeczny” 1938, nr 2; Z pracy Centralnej Kartoteki, „Opiekun Społeczny” 1939, nr 2; Z działalności Centralnej Kartoteki Pomocy Społecznej, „Dziennik Zarządu Miejskiego w M. Stoł. Warszawie” 1939, nr 2.-