Darowska Marcelina
Darowska Marcelina – z d. Kotowicz, ur. 16.01.1827 w Szulakach na Podolu, zm. 5.01.1911 w Jazłowcu; zakonnica, działaczka społeczna. W latach 1839-1842 kształciła się w pensji Schedoeuverowej w Odessie. W 1842 powróciła do Szulak. Pomagała ojcu w prowadzeniu majątku. Pełniła funkcję sekretarki, prowadziła kancelarię, pomagała cierpiącym i ubogim. W trakcie epidemii cholery w latach 40. XIX w. niosła pomoc osobom chorującym. 2.10.1848 poślubiła Karola Darowskiego. Przeprowadziła się do Tetyjowa. Po śmierci męża 20.04.1852 przez kilka tygodni zarządzała majątkiem Żerdzie. W 1853 wyjechała do Heidelberga, a po kilku miesiącach na zaproszenie rodziny udała się do Paryża, gdzie poznała o. Aleksandra Jełowickiego. W trakcie pobytu w Paryżu pomagała ludziom ubogim, chorym, potrzebującym wsparcia. Z Paryża wyjechała do Rzymu. 12.05.1854 złożyła prywatny ślub posłuszeństwa i czystości na ręce o. Hieronima Kajsiewicza CR. Została kandydatką do powstającego Zgromadzenia Sióstr Służebniczek Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny. W 1858 ponownie powróciła na ziemie polskie. 8.12.1859 złożyła pierwsze publiczne śluby zakonne, zaś 3.01.1861 publiczne śluby wieczyste. Przyjęła imię zakonne Maria Marcelina od Niepokalanego Poczęcia NMP. Została przełożoną generalną. Przyjechała do Jazłowca z siedmioma zakonnicami. Założyły szkolę elementarną i średnią. 1.01.1864 rozpoczęła działalność szkoła elementarna. Placówki były przeznaczone dla dziewcząt z rodzin ziemiańskich na Kresach. Celem kształcenia było wychowanie przyszłych żon i matek w duchu odpowiedzialności za sprawy narodowe (bycie dobrą Polką) i więzi z Kościołem (życie zgodne z nauką Jezusa). Uczono je również samodzielnego myślenia, rzetelnego wypełniania obowiązków, zaangażowania w działalność społeczną i patriotyczną edukację nowego pokolenia. Wprowadziła nowy styl wychowania, który odrzucał tzw. zasadę ślepego posłuszeństwa. Określała zadanie wychowawcy, jako pomocnika młodego człowieka. Proces nauczania miał odbywać na zasadzie dialogu między nauczycielem a uczniami. W 1872 przeprowadziła reformę Konstytucji Zgromadzenia Zakonnego. Przyczyniła się do rozszerzenia programu nauczania religii w szkołach średnich. W 1875 utworzyła placówkę wychowawczą w Jarosławiu. W 1883 w Niżnowie nad Dniestrem utworzyła szkołę podstawową, średnią wraz z internatem oraz klasztor. Przyjmowano dziewczęta od 12 roku życia z ubogich rodzin, zapewniając bezpłatną opiekę. 4.11.1908 uroczyście otworzyła szkołę w zakupionym przez Zgromadzenie Pałacu Lubomirskich w Szymanowie. Kolejne placówki powstały w Nowym Sączu (1897) i Słonimie (1907). 25.06.1996 ogłoszona błogosławioną Kościoła Rzymskokatolickiego.
Źródła: M. Falska, Żona, matka, zakonnica – błogosławiona Marcelina Darowska, „Biografistyka Pedagogiczna” 2017, nr 1; ks. S. Nabywaniec, Marceliny Darowskiej system pedagogiczno-edukacyjny [w:] O kobietach: studia i szkice: wiek XIX i XX, red. J. Hoff, Rzeszów 2011; M. A. Sołtan, Matka. Życie i działalność Matki Marceliny Darowskiej 1827-1911, Szymanów 1982; M. A. Sołtan, Służebnica Boża Marcelina Darowska [w:] Polscy święci, red. J. R. Bar, t.8, Warszawa 1987. - 466
