Dożywianie ludności w Galicji
Dożywianie ludności w Galicji – szereg akcji pomocowych w zakresie żywienia ludności prowadzonych od 1918 na terenie Galicji w związku z działaniami wojennymi. W obszarze dożywiania, w tym przekazywania produktów, działał Książęco-Biskupi Komitet w Krakowie (KBK) wraz z Towarzystwem św. Wincentego a Paulo. Komitet powiatowy KBK w Jarosławiu prowadził bezpłatną kuchnię i herbaciarnię dla młodzieży szkolnej oraz bezpłatne jadłodajnie w Czercach i Czerwonej Woli dla dzieci wiejskich. Żywienie osób dorosłych połączone z rozdawaniem żywności odbywało się przy pomocy taniej kuchni w Jarosławiu. Dystrybucją pomocy żywnościowej Komitetu Pomocy dla miasta Lwowa przy Radzie Narodowej w Poznaniu zajmowała się lwowska delegacja KBK. Z pomocą aprowizacyjną spieszył Główny Komitet Ratunkowy przy pomocy Komitetów Ratunkowych. W połowie 1918 Komitety prowadziły łącznie 80 tanich kuchni, jadłodajni i herbaciarni, oraz 160 schronisk, przytułków i ochron. Samorozwiązanie GKR nastąpiło 16.12.1918, zaś struktury terenowe od 1919 miały przejść pod nadzór Rady Głównej Opiekuńczej w Warszawie. W obszarze aprowizacji działała utworzona 28.10.1918 Polska Komisja Likwidacyjna z siedzibą w Krakowie, działająca na terenie Galicji Zachodniej. Akcję pomocy żywnościowej PKL rozpoczęto końcem stycznia 1919 i planowano prowadzić ją do czasu zbiorów. Pomocą ubogiej ludności w zaopatrzeniu w żywność zajmował się Wydział Zdrowia i Opieki Społecznej PKL. Dożywianie miało odbywać się w kuchniach wojennych, ze zwróceniem szczególnej uwagi na żywienie dzieci. Posiłki wydawano bezpłatnie lub za symbolicznym datkiem. Wśród potrzebujących znajdowali się nauczyciele ludowi, urzędnicy i ich rodziny, w tym uchodźcy z Galicji Wschodniej. Świadczeniem wsparcia w zakresie dożywiania miały zajmować się zakładane na terenie Galicji komitety pomocy dzieciom oraz rady opiekuńcze. Od 1919 pomoc żywnościową świadczyła Rada Opiekuńcza Okręgowa we Lwowie. W Wygodzie i Wołdziżu działały 2 jadłodajnie utworzone przez Radę Opiekuńczą Powiatową w Dolinie. W Stanisławowie i Łańcucie prowadzono kuchnie dla dzieci. Dystrybuowano produkty pochodzące m.in. od Komitetu Rozdzielczego Darów Amerykańskich. Praktykowano zakładanie tanich sklepów, oferujących artykuły spożywcze po obniżonych cenach. Prowadzono rozdawnictwo nieprzetworzonych produktów spożywczych w Tarnopolu i Dolinie. Według stanu na marzec 1920 na terenie Galicji Wschodniej i Zachodniej działało 170 instytucji pomocowych, prowadzonych przez rady opiekuńcze.
Źródła: Opieka nad Dzieckiem w Galicji. Galicja i jej dziedzictwo, t. 16, Rzeszów 2002; M. Przeniosło, Pomoc społeczna na terenie Galicji w początkach niepodległości (1918-1919) [w:] Dobroczynność i pomoc społeczna na ziemiach polskich w XIX, XX i na początku XXI wieku, red. M. Przeniosło, Kielce 2008; M. Przeniosło, Rady opiekuńcze w Galicji 1919-1921, Kielce 2014; M. i M. Przeniosło, Rada Główna Opiekuńcza w latach 1918-1921, Kielce 2018.
