Dożywianie rodzin bezrobotnych
Dożywianie rodzin bezrobotnych – pomoc doraźna prowadzona w okresie międzywojennym, świadczona rodzinom osób bezrobotnych na terenie Polski, ze szczególnym uwzględnieniem akcji pomocy zimowej. Od 28.02.1923 Ministerstwo Pracy i Opieki Społecznej prowadziło akcję dożywiania obejmującą również rodziny bezrobotnych. Świadczono im pomoc w naturze, pomoc żywnościową oraz rozdawnictwo bonów na deputaty żywnościowe m.in. mąkę, chleb, słoninę, tłuszcze roślinne, mieszankę kawowo-cukrową, ziemniaki. Bony realizowano w magazynach żywnościowych, zaś obiady wydawano w jadłodajniach. Beneficjentów poddawano odpowiedniej kwalifikacji. W pierwszej grupie znajdowali się bezrobotni samotni, drugą stanowili bezrobotni utrzymujący od 2 do 3 osób, do trzeciej grupy kwalifikowano bezrobotnych mających na utrzymaniu od 4 do 5 osób, czwartą stanowili bezrobotni utrzymujący 6 i więcej osób. Bony obiadowe wydawano wyłącznie bezrobotnym należącym do pierwszej grupy. Rodziny bezrobotnych z drugiej, trzeciej i czwartej grupy były uprawnione do pozyskiwania deputatów żywnościowych. W 1925 uruchomiono kuchnie dla bezrobotnych w województwie śląskim. W 1927 na terenie kraju prowadzono 62 stacje dożywiania. W organizację jadłodajni na terenie kraju włączyło się szereg organizacji dobroczynnych, m.in.: Arcybiskupi Komitet Ratunkowy, Książęco-Metropolitarny Komitet Pomocy Bezrobotnym, Caritas, Związek Pracy Obywatelskiej Kobiet, Towarzystwo Kresowe. Kuchnie ludowe dla bezrobotnych, dożywiające rodziny wraz z dziećmi, zlokalizowane m.in. w Katowicach oferowały posiłki za symboliczną cenę lub bezpłatnie w uzasadnionych przypadkach. W 1929 w katowickich kuchniach wydano ogółem ponad 215 tys. ciepłych posiłków dla ok. 8 tys. osób. Od 1933 akcję dożywiania rodzin bezrobotnych prowadził Fundusz Pracy. Akcją pomocy doraźnej, organizowanej przez Fundusz, od czerwca 1934 do marca 1935 objęto od 501 tys. do 828 tys. bezrobotnych i ich rodzin na terenie kraju. W pomoc dzieciom z rodzin dotkniętych zjawiskiem bezrobocia włączyły się: Opieki Szkolne (organy samorządu szkolnego), komitety rodzicielskie, Komitety Pomocy Dzieciom i Młodzieży. Dla dzieci i młodzieży dożywianie organizowano w szkołach i świetlicach zarówno szkolnych jak i środowiskowych. Na terenie kuchen rejonowych wydawano posiłki świąteczne. Prowadzono również dożywianie okolicznościowe, w tym podwieczorki sylwestrowe oraz podwieczorki noworoczne, inicjowane przez Ogólnopolski Obywatelski Komitet Zimowej Pomocy Bezrobotnym. W latach 1936/37 oraz 1937/38 z pomocy zimowej organizowanej przez Komitet korzystało ponad 300 tys. rodzin, zaś w roku szkolnym 1937/1938 akcja dożywiania w kraju objęła ogółem 750 tys. dzieci i młodzieży. W tym samym czasie, z pomocy doraźnej organizowanej przez Fundusz Pracy, korzystało ponad 60 tys. rodzin.
Źródła: P. Grata, Polityka społeczna Drugiej Rzeczypospolitej, Rzeszów 2013; B. Danowska-Prokop, Zmiany w sytuacji materialnej ludności górnośląskiej w latach wielkiego kryzysu ekonomicznego (1930-1935), „Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach” 2013, nr 130; M. Furmanowska, Działania na rzecz rodziny w Drugiej Rzeczypospolitej, Warszawa 2008; E. Paluch, Żywienie się i stan odżywienia ludności bezrobotnej w Polsce, „Zdrowie Publiczne” 1934, nr 11; Województwo śląskie 1918-1928, Katowice 1929.
