Domy zaopatrzenia w Galicji
Domy zaopatrzenia w Galicji – placówki opiekuńcze, funkcjonujące także pod nazwą stacji zaopatrzenia, będące miejscami pomocy dla ubogiej ludności zamieszkującej Galicję. Obowiązek zaopatrywania ubogich mieszkańców danej gminy funkcjonował w Galicji od 3.11.1786 ustanowiony na mocy patentu józefińskiego. Taka forma pomocy oznaczała pełną opiekę nad potrzebującym, która zawierała w sobie nie tylko zapewnienie zakwaterowania, ale również zapewnienie im całkowitego zaopatrzenia. Zasada dotycząca przyznawania ubogim formy pomocy określona została ustawą z 1863 o prawie przynależności, która mówiła w jakich przypadkach osoba miała być przypisana do szpitala ubogich, domu ubogich, domu zaopatrzenia czy domu sierot, ale także jaka forma pomocy jej przysługuje. Wzorem dla wprowadzenia w Galicji przepisów dotyczących stacji zaopatrzenia była ustawa dolnoaustriacka z 15.12.1882, która mówiła, iż zaopatrywać należało ubogich posiadających ułomności fizyczne oraz umysłowe, co było przyczyną ich niezdolności do podjęcia pracy zarobkowej. Za ubogiego uważano osobę, która nie jest w stanie samodzielnie zapewnić sobie utrzymania oraz zapewnić bytu rodzinie. Zaopatrzenie dla osoby ubogiej polegało na pomocy kompleksowej i doraźnej, było zapewniane do momentu usamodzielnienia się potrzebującego. Wspieranie pokrywało tę część niezbędnego utrzymania, której ubogi nie był w stanie sobie w żaden sposób zapewnić. Pomoc była zatem dzielona na trwałą i tymczasową według rodzaju ubóstwa jaki dotknął potrzebującego. Ciężar utrzymania potrzebujących spoczywał na gminie. Obowiązkiem władz było zapewnienie zaopatrzenia, opieka lekarska, ale również opieka nad dziećmi ubogich. W przypadku niemożności spełnienia takiego obowiązku przez gminę dopuszczano możliwość łączenia gmin z jednego powiatu w celu sprostania zadaniu. W 1882 domów zaopatrzenia istniało 32. Do roku 1896 ich liczba wzrosła do 56. Liczba osób, które otrzymały pomoc w domach zaopatrzenia w 1880 wyniosła 1 246, w 1896 wzrosła do 2 456. Koszty utrzymania potrzebujących w latach 1880-1896 wzrósł z 71 711 złotych reńskich do 184 193 złr.
Źródła: K. Broński, Kwestia opieki publicznej nad ubogimi w Galicji w dobie autonomicznej (wybrane problemy), „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie” 2008, nr 779; K. Broński, Polityka władz państwowych i krajowych w zakresie przeciwdziałania włóczęgostwu w Galicji w okresie autonomii, „Galicja. Studia i Materiały” 2020, nr 6; T. Gumuła, Początki pomocy bezdomnym w Galicji w działalności Adama Chmielowskiego - św. Brata Alberta (1845-1916), „Studia Pedagogiczne. Problemy Społeczne, Edukacyjne i Artystyczne” 2003, nr 14; E. Maj, Administracyjnoprawne instrumenty ochrony socjalnej w Galicji doby autonomicznej, Kraków 2022.
