Doroszewska Janina
Doroszewska Janina – ur. 7.04.1900 w Łodzi, zm. 22.09.1979 w Warszawie; pedagog, pionier pedagogiki leczniczej oraz profilaktyki i terapii dziecięcej. W 1918 zdała maturę, uczestniczka Bitwy Warszawskiej (pielęgniarka), absolwentka Szkoły Pielęgniarskiej Czerwonego Krzyża. Nauczycielka w prywatnym przedszkolu Magdaleny Langerowej w latach 1921-1923. W 1928 uzyskała stopień doktora filozofii na Uniwersytecie Warszawskim. Pracownik Instytutu Pedagogiki Specjalnej oraz nauczycielka w warszawskich szkołach państwowych o profilu zawodowym przeznaczonych dla dziewcząt. W latach 1927-1929 w ramach stypendium Funduszu Kultury Narodowej studiowała sztukę dziecka w Paryżu. W latach 1929-1931 pracowała jako starsza asystentka w Zakładzie Historii Sztuki Uniwersytetu Warszawskiego. W latach 30. zajęła się zagadnieniem funkcjonowania placówek dla niewidomych za granicą. W tym celu udała się do Stanów Zjednoczonych. Dyrektor przedszkola dla niewidomych dzieci w Laskach w okresie II wojny światowej. Następnie pracowała w Zakładzie Ociemniałych w Bukowinie, Domie Dziecka w Krakowie, w prewentorium Robotniczego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci w Zakopanem a także Szpitalu Karola i Marii w Warszawie i Państwowym Instytucie dla Głuchoniemych i Ociemniałych. W 1947 uzyskała tytuł profesora oraz została zastępcą dyrektora Instytutu Pedagogiki Specjalnej w Warszawie. W 1960 uzyskała stypendium Fundacji Forda oraz kierownictwo Katedry Pedagogiki Specjalnej Uniwersytetu Warszawskiego. Wykładała pedagogikę specjalną. Prekursorka w dziedzinie terapii wychowawczej. W swoich badaniach naukowych i praktyce skupiała się przeważnie na dzieciach. Specjalistka w zakresie pracy z dziećmi i młodzieżą z chorobami i dysfunkcjami narządu ruchu. Celem jej praktyki było wprowadzenie modyfikacji metod pracy dydaktyczno-wychowawczej w zależności do bieżącego poziomu wydolności chorego dziecka oraz jego aktualnych potrzeb. Wyróżniała dwie formy terapii: spoczynkową i czynnościową. Terapia wychowawcza miała na celu przywrócenie dziecku sprawności fizycznej i przygotowanie do normalnego funkcjonowania w społeczeństwie. Zwracała uwagę nie tylko na kwestię zdrowia fizycznego ale również na konieczność poznania osobowości dziecka przez opiekuna jako czynnika kluczowego w rehabilitacjo. Do 1975 pełniła rolę redaktora naczelnego czasopisma „Szkoła Specjalna”. Autorka licznych publikacji naukowych z dziedziny pedagogiki specjalnej, m. in. Terapia wychowawcza (1957), Nauczyciel-wychowawca w zakładzie leczniczym (1963), O regeneracji (1972), Pedagogika specjalna (1989).
Źródła: K. Król, Janina Doroszewska - prekursorka pedagogiki terapeutycznej, „Akademicki Informator Osób Niepełnosprawnych” 2016, nr. 13; A. Stankowski, Doroszewska Janina [w:] Słownik pedagogów polskich, red. W. Bobrowska-Nowak, D. Drynda, Katowice 1998; E. Tomasik, „Polska pani z lampą”, Janina Doroszewska (1900-1979) – człowiek i działo, Warszawa 2001; Janina Doroszewska, „Zeszyty Pedagogiczno-Medyczne. Słownik Pedagogów Polskich i Polskiej Myśli Pedagogicznej XIX i XX wieku, red. M. J. Żmichrowska, M. Pluskota, Wałbrzych 2015, t. 35, nr 5.
