Dymek Walenty
Dymek Walenty – ur. 31.12.1888 w Połajewie, zm. 22.10.1956 w Poznaniu; duchowny rzymskokatolicki, działacz niepodległościowy, społeczny i antykomunistyczny. Uczeń gimnazjum w Rogoźnie, członek Towarzystwa Tomasza Zana oraz Związku Młodzieży Polskiej „Zet”. W 1908 zdał maturę i rozpoczął studia filozoficzno-teologiczne w gnieźnieńskim Seminarium Duchownym. Podczas powstania wielkopolskiego należał do wydziału wykonawczego Rady Ludowej miasta Poznania. Organizator pomocy dla powstańców śląskich. Członek Ligi Narodowej. 11.02.1912 otrzymał święcenia kapłańskie w Gnieźnie. Od 1916 Sekretarz Generalny Związku Katolickich Towarzystw Robotników Polskich w Poznaniu. Redaktor „Robotnika”.. Sekretarz Generalny Katolickich Towarzystw Dobroczynnych „Caritas”, autor statutu organizacji. Celem W. Dymka było rozwinięcie działalności, której naczelną ideą było szerzenie miłosierdzia chrześcijańskiego w nowoczesnej formie. Inicjator tworzenia miejskich okręgów Caritas w Poznaniu, Bydgoszczy oraz Gnieźnie. Zaangażowany w szkolenie sióstr zakonnych na nauczycielki i opiekunki w przedszkolach. Opiekun polskich dzieci repatriowanych z Dalekiego Wschodu, które umieszczał w zakładach opiekuńczych Caritasu a także w rodzinach zastępczych. W latach 1922-1927 był członkiem zarządu Towarzystwa Obrony Społecznej. Celem instytucji była walka z ubóstwem. Mianowany biskupem sufraganem poznańskim 15.05.1929. Działacz sekcji społecznej Rady Miejskiej w Poznaniu, wykładowca socjologii w seminarium poznańskim. Po wybuchu II wojny światowej internowany na Ostrowie Tumskim. 1.01.1943 przebywał na plebanii przy kościele Matki Boskiej na Łazarzu, skąd wysyłał do Watykanu raporty o prześladowaniu kościoła w Polsce. Utrzymywał kontakty z Delegaturą Rządu Londyńskiego w Poznaniu oraz w Warszawie. 4.03.1946 otrzymał godność Arcybiskupa Metropolity Poznańskiego. Kierował budową Seminarium Duchownego, odbudował Katedrę Poznańską i Ostrów Tumski. W 1953 przewodniczył obradom Episkopatu Polski.
Źródła: Dymek Walenty, https://bliskopolski.pl/ludzie/walenty-dymek/, [dostęp: 3.01.2025]; J. Górny, Kościół Poznański. Szkice z przeszłości, Poznań 1983; Ksiądz arcybiskup Walenty Dymek (1888-1956), https://iap.pl/wiadomosci/ksiadz-arcybiskup-walenty-dymek-1888-1956,755fcc, [dostęp: 3.01.2025]; W. Malewski, Wspomnienia o Walentym Dymku, „Przewodnik Katolicki” 1957, nr 12; J. Nowacki, Archidiecezja Poznańska, Poznań 1964.
