Ewangelickie Towarzystwo Ochrony Kobiet
Ewangelickie Towarzystwo Ochrony Kobiet – organizacja o charakterze opiekuńczym skierowana do kobiet i dzieci, realizująca zadania przede wszystkim z zakresu walki z handlem kobietami i dziećmi oraz zwalczania prostytucji. Działalność zapoczątkowano w 1903 w formie Komitetu Pań Opiekunek przy zborze ewangelicko-augsburskim w Warszawie. Następnie towarzystwo włączyło się do Chrześcijańskiego Towarzystwa Ochrony Kobiet powstałego w 1901. W jego ramach uzyskało odrębność jako Oddział Ewangelicki, z czasem Ewangelickie Towarzystwo Ochrony Kobiet. Podstawowym zadaniem organizacji było prowadzenie schroniska stałego (ul. Elektoralna 23), którego korzenie sięgały jeszcze 1888 (lub 1889), związanego z warszawskim zborem ewangelicko-augsburskim. Początkowo mieściło się w wynajętym lokalu przy ul. Nowy Świat 17, później przy Wareckiej 14. W 1904 przeniesione zostało do nieruchomości przy ul. Erywańskiej 2, a od 01.09.1906 przy ul. Elektoralnej 23 (w domach zboru). Urządzone na nowo schronisko, noszące nazwę „Schronienie dla kobiet ewangelickich”, które pierwszą pensjonariuszkę przyjęło 09.02.1904. Władze zezwoliły na działalność 23.01.1904. W latach 30. XX w. posiadało 36 miejsc, faktycznie jednak istniała możliwość powiększenia w razie potrzeby. Liczba pensjonariuszy fluktuowała od kilkudziesięciu do nawet ponad dwustu rocznie (1913 – 267). Przez pierwsze 25 lat z obu schronisk skorzystało 3532 osób. W schronisku przebywały głównie kobiety, rzadziej dziewczęta-sieroty. Schroniskiem zarządzały siostry diakonisy (początkowo Berta Schmidt, od 1905 Klara Licht). Prowadzono również schronisko czasowe dla podróżujących związane z działalnością na rzecz zwalczania handlu kobietami i dziećmi oraz prostytucji. Udzielano w nim schronienia osobom podróżującym, migrującym, współpracowano z misjami dworcowymi będącymi elementem systemu. Towarzystwo prowadziło też biuro pośrednictwa pracy skierowane przede wszystkim do osób zagrożonych prostytucją i handlem ludźmi. W trakcie 25 lat działalności doprowadzono do zatrudnienia 1979 osób. Działalność towarzystwa promieniowała poza Warszawę. Podobne schronisko dla młodych dziewcząt wyznania ewangelickiego otwarto w Łodzi (ul. Kopernika 10).
Źródła: VIII Międzynarodowy Kongres Komitetów walki z handlem kobietami i dziećmi. Warszawa 7-10 października 1930. Sprawozdanie Polskiego Komitetu i organizacji społecznych w Polsce, Warszawa 1930; P. Gołdyn, Ewangelicy wobec problemu prostytucji w Polsce w dwudziestoleciu międzywojennym, [w:] Protestantyzm w Polsce na przestrzeni wieków, red. P. Gołdyn, Poznań 2009; Opieka nad macierzyństwem, dziećmi i młodzieżą w Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1928.
