Garlicka Zofia
Garlicka Zofia – z d. Wojtkiewicz, ur. 19.06.1874 w Niżnym Nowogrodzie, zm. 13.11.1942 lub 18.11.1942 w Oświęcimiu; działaczka społeczna, lekarz ginekolog. Urodziła się w rodzinie zesłańców, którzy brali udział w powstaniu styczniowym. Absolwentka gimnazjum w Niżnym Nowogrodzie. W 1895 wyjechała na studia do Genewy, gzie rozpoczęła edukację na Wydziale Lekarskim. W 1899 uzyskała stopień doktora na Uniwersytecie w Zurychu na podstawie rozprawy O wyroślach chrzęstnych szyi. Aktywna działaczka Związku Zagranicznego Socjalistów Polskich, następnie Polskiej Partii Socjalistycznej. W 1900 wyszła za Stanisława Garlickiego, wybitnego chemika i matematyka. W 1901 rozpoczęła specjalizację z zakresu ginekologii i położnictwa w klinice prof. H. Jordana w Krakowie. Pracowała w szpitalu fabrycznym w Rakowie-Częstochowie oraz w Zawierciu. W latach 1907-1909 pracowała jako lekarka w fabryce włókienniczej Scheiblera w Łodzi. Członek tamtejszego w Koła Lekarskiego, współorganizatorka akcji „Kropli Mleka”. Od 1908 prowadziła badania naukowe i statystyczne do pracy Potrzeba opieki nad matką pracującą i jej dzieckiem. Szczególnie zainteresowana problematyką wysokiej śmiertelności dzieci matek pracujących w fabrykach. Walczyła o zapewnianie odpowiedniej opieki nad najmłodszymi poprzez wprowadzenie systemu opieki nad niemowlętami, których matki pracowały poza domem. Założycielka przytułku położniczego Towarzystwa Dobroczynności, zaangażowana w kształcenie kadry położniczej. Ordynator w szpitalu rosyjskim, prowadziła także własną praktykę lekarską. W 1918 przeprowadziła się z rodziną do Warszawy. Ordynator szpitala Kasy Chorych. Współzałożycielka oraz przewodnicząca Zrzeszenia Lekarek Polskich od 1925. Celem zrzeszenia była działalność na rzecz zrównania praw kobiet i mężczyzn w zawodzie lekarskim. Ponad to działała w Związku Pracy Obywatelskiej Kobiet w Sekcji Opieki nad Matką i Niemowlęciem. Od 1930 ordynator oddziału ginekologiczno-położniczego Szpitala Szkolnego Centrum Wyszkolenia Sanitarnego. Ponadto pełniła funkcję lekarza szkolnego Gimnazjum i Liceum im. N. Żmichowskiej. Pracowała w Lecznicy dla Niezamożnych Chorych i w II Miejskim Ośrodku Zdrowia. Współpracowała z Polskim Komitetem do Zwalczania Raka, członek Rady Nadzorczej Instytutu Radowego. Pełniła także funkcję urzędowego lekarza ginekologa położnika. Autorka prac: Opieka nad matką, Praca zawodowa a macierzyństwo, Żłobki dzienne dla niemowląt matek pracujących. Podczas okupacji prowadziła prywatną praktykę lekarską i należała do ZWZ-AK. Ukrywała kurierów, uciekinierów z obozów i „cichociemnych”. Opiekowała się zbiegłymi z niewoli Anglikami w ramach działalności komórki „Dorsze”. Za działalność konspiracyjną aresztowana i osadzona na Pawiaku w 1941. W 1942 przetransportowana do obozu Auschwitz-Birkenau, gdzie zginęła.
Źródła: M. Ciesielska, Dr Zofia Garlicka (18741942) – lekarz ginekolog, przewodnicząca Zrzeszenia Lekarek Polskich, więźniarka Pawiaka i Auschwitz – Birkenau, „Medicorum Polonorum” 2014, nr 6; J. Putowska, Wspomnienie o dr Zofii Garlickie, „Archiwum Historii Medycyny” 1973, nr 36; Słownik biograficzny lekarzy i farmaceutów ofiar drugiej wojny światowej, t. 2, red. J. B. Gliński Warszawa 1999; A. Wrzosek, Garlicka Zofia, [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. VII, Kraków 1948-1958.
