Geisler Edward
Geisler Edward – ur. 21.03.1854 w Zgierzu, zm. 12.12.1933 w Warszawie; przemysłowiec, działacz społeczny i narodowy. Ukończył gimnazjum realne w Warszawie. Studiował w Instytucie Technologicznym w Petersburgu. Uczestnik ruchu konspiracyjnego studentów. W 1876 współprowadził odlewnię żelaza i fabryki maszyn „Bracia Geisler”. Współzałożyciel Banku dla Handlu i Przemysłu. Od 1875kierował działaniami Muzeum Przemysłu i Rolnictwa. Zaangażowany w działalność społeczną, współorganizował Fundację Tanich mieszkań im. Hipolita i Ludwiki Wawelbergów, działał na rzecz rozwoju Towarzystwa Ogrodniczego Warszawskiego, a także Towarzystwa Gniazd Sierocych. Celem było udzielanie pomocy dzieciom opuszczonym i sierocym przez tworzenie tzw. gniazd będących środowiskiem wychowawczym. Pod koniec XIX wieku, w zborze ewangelicko-augsburskim w Warszawie został członkiem Kolegium Kościelnego, następnie jego prezesem. Od 1903 wspierał Chrześcijańskie Towarzystwo Ochrony Kobiet mające na celu zapobieganie prostytucji, prowadzenie działalności umoralniającej, organizowanie wsparcia dla kobiet przez świadczenie pomocy w znalezieniu pracy. Inicjował działania w kierunku rozwoju instytucji zborowych: Szpitala Ewangelickiego, Domu Starców i Sierot, Domu Kalek. Organizator zakładów dobroczynnych: Domu Sierot (1902), Schroniska Czasowego i Ogniska Domowego dla Kobiet (1903), pierwszego na ziemiach polskich Zakładu dla Umysłowo Niedorozwiniętych w Warszawie (1904), Gniazda Sierocego w Baniosze (1912). Ponadto wraz z członkami zboru, przez tworzenie komitetów szkolnych, podejmował działania w kierunku rozwoju edukacji dla ówczesnych 22 oddziałów szkół zborowych, a także gimnazjum filologicznego im. Mikołaja Reja (1906). Zapewniały one podstawy organizacyjne i materialne szkolnictwu zborowemu, otwartemu nie tylko dla ewangelików. Współdziałał w ruchu społecznym i narodowym ewangelików Polaków na Śląsku Cieszyńskim, a także na Mazurach i Warmii. Występował w obronie Serbów łużyckich. W 1914 został członkiem Komitetu Obywatelskiego w Warszawie. W listopadzie 1915, jako prezes Kolegium Zboru wystąpił z memoriałem do niemieckiego gen. gubernatora Hansa von Beselera w obronie nauczania w języku polskim. Od 1916 radny Warszawy oraz przewodniczący Wydziału Opieki Społecznej. Był przewodniczącym Wydziału Pomocy dla Ludności, gdzie przekazano mu kompetencje do kierowania Wielką Ogólnokrajową Kwestą „Ratujcie dzieci”, prowadzoną od 1916 przez Radę Główną Opiekuńczą. Do śmierci był zaangażowany w działalność placówek społecznych.
Źródła: E. Muszalski, Geisler Edward Gustaw [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. VIII, Kraków 1948-1958; Program działalności Towarzystwa Gniazd Sierocych, Warszawa 1910; Statut Towarzystwa Gniazd Sierocych, Warszawa 1924; Statut Warszawskiego Chrześcijańskiego Towarzystwa Ochrony Kobiet, Warszawa 1928; Wzorowe zagrody jako program działalności Towarzystwa Gniazd Sierocych, Warszawa 1918; T. W. Świątek, R. Chwiszczuk, Warszawski ruch społecznikowski, Warszawa 2010.
