Gminne programy profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych

Gminne programy profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych – dokument o zasięgu lokalnym wskazujący najważniejsze kierunki przeciwdziałania problemom alkoholowym występującym na terenie danej gminy. Podstawą prawną sporządzania tego typu dokumentu była Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, której art. 4 stanowił, iż do zadań własnych gmin należy prowadzenie działań związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych, w tym: zwiększanie dostępności pomocy terapeutycznej i rehabilitacyjnej dla osób uzależnionych od alkoholu; udzielanie rodzinom, w których występują problemy alkoholowe, pomocy psychospołecznej i prawnej; prowadzenie profilaktycznej działalności informacyjnej i edukacyjnej oraz działalności szkoleniowej w zakresie rozwiązywania problemów alkoholowych; wspomaganie działalności instytucji, stowarzyszeń i osób fizycznych, służącej rozwiązywaniu problemów alkoholowych czy wspieranie zatrudnienia socjalnego przez organizowanie i finansowanie centrów integracji społecznej i klubów integracji społecznej. Narzędziem służącym realizacji tych zadań są właśnie gminne programy profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych, które stanowią jednocześnie cześć gminnych strategii rozwiązywania problemów społecznych. Realizacja programów leży w gestii ośrodków pomocy społecznej (albo centrów usług społecznych), zaś w celu skutecznej realizacji tych programów władze wykonawcze powołują gminne komisje rozwiązywania problemów alkoholowych, których zadaniem jest m.in. inicjonowanie działań z zakresu zwalczania problemów alkoholowych oraz np. czynności zmierzające do orzeczenia o zastosowaniu wobec osoby uzależnionej od alkoholu obowiązku poddania się leczeniu w zakładzie odwykowym. W skład gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych wchodzą osoby przeszkolone w zakresie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych. Gminne programy profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych sporządza się na okres nie dłuższy niż 4 lata, zaś wójt (burmistrz, prezydent miasta) sporządza raport z wykonania w danym roku gminnego programu i efektów jego realizacji, który przedstawia się radzie gminy w terminie do dnia 30 czerwca roku następującego po roku, którego dotyczył dokument.

Źródła: D. Biniasz-Celka, Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych jako podstawowa forma realizacji zadań własnych gminy z zakresu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych, „Studia Prawa Publicznego” 2020, nr 1;  M. Grewiński, A. Karwacki, Strategie w polityce społecznej, Warszawa 2009; Polityka społeczna gmin i powiatów. Kompendium wiedzy o instytucjach i procedurach, red. B. Rysz-Kowalczyk, Warszawa 2011; Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, Dz. U. 1982, nr 35, poz. 230.