Gorazdowski Zygmunt
Gorazdowski Zygmunt – ur. 1.11.1845 w Sanoku, zm. 1.01.1920 we Lwowie; ksiądz, pedagog, działacz społeczny, święty Kościoła katolickiego. Uczestnik powstania styczniowego. W latach 1864-1866 był studentem prawa na Uniwersytecie Lwowskim. W 1866 wstąpił do Wyższego Seminarium Duchownego we Lwowie. 25.07.1871 uzyskał święcenia kapłańskie. Zaangażował się w rozwijanie działalności katechetycznej, m. in. poprzez pracę wydawniczą i redaktorską. Założyciel domu pracy dobrowolnej dla osób żebrzących oraz Związku Katolickich Towarzystw i Zakładów Dobroczynnych we Lwowie. Inicjator taniej kuchni ludowej, wydającej dziennie kilkaset posiłków dla ubogich, w tym studentów, dzieci, młodzieży szkolnej, robotników. Przyczynił się do założenia kilku placówek pomocowych: Zakładu dla Nieuleczalnie Chorych i Wyzdrowieńców, domu pracy dla starców, a także Internatu im. Św. Jozafata dla studentów Seminarium Nauczycielskiego, którego został dyrektorem. Utworzył pierwszy na terenie Galicji Zakład Dzieciątka Jezus dla dzieci pozostających bez opieki i dla samotnych matek. Do 1920 placówka udzieliła pomocy blisko 3 tys. niemowlętom. Podejmował działania wspierające funkcjonowanie organizacji filantropijnych: Towarzystwa Salezjańskiego, Towarzystwa Pracy Kobiet dla Biednych Szwaczek, Towarzystwa św. Salomei dla Ubogich Wdów. 17.02.1884 założył zakonne Zgromadzenie Sióstr Świętego Józefa, zajmujące się posługą wśród osób potrzebujących w szpitalach, sierocińcach, ochronkach, w domach prywatnych. Prowadził nauczanie religii w lwowskim stowarzyszeniu pracy kobiet. 20.04.1905 został mianowany tajnym szambelanem Piusa X. Od 1908 był członkiem Towarzystwa Miłosierdzia „Opatrzność” we Lwowie. Przyczynił się do założenia Towarzystwa „Bonus Pastor” i był wydawcą pisma organu. Pełnił funkcję asesora oraz sekretarza Instytutu Ubogich Chrześcijan we Lwowie. Opracował Katechizm, który był rozprowadzany na terenie Galicji i Śląska Cieszyńskiego. Autor Zasad i przepisów dobrego wychowania przeznaczonych dla rodziców, pedagogów, nauczycieli, duchownych, wychowawców. Wydał Rady i przestrogi dla młodzieży męskiej, a także Niezapominajki dla młodzieży żeńskiej. Publikował artykuły oscylujące wokół tematyki duszpasterskiej, społecznej, wychowawczej na lamach czasopisma „Herold Polski”. Założyciel pisma „Gazeta Codzienna”.23.10.2005 został kanonizowany.
Źródła: Z. Gorazdowski, Zasady i przepisy dobrego wychowania według Albana Sztolca dla użytku rodziców, nauczycieli, duchownych i innych wychowawców, Lwów 1886;Kronika. Towarzystwo Miłosierdzia „Opatrzność”, „Gazeta Lwowska” 1908, nr 155; Lwowskie stowarzyszenie pracy kobiet w r. 1877, „Gazeta Narodowa” 1878, nr 76; D. D. Siuta, Apostoł Bożego Miłosierdzia. Św. ks. Zygmunt Gorazdowski (1845-1920), Kraków 2007; S. Szydelski, Żywoty wybitnych kapłanów, „Gazeta Kościelna” 1934, nr 14.
