Komisja do Spraw Wysyłania Dzieci na Wieś
Komisja do Spraw Wysyłania Dzieci na Wieś – instytucja powołana w kwietniu 1917 w strukturach Rady Głównej Opiekuńczej, w celu koordynacji akcji „Wieś dla dzieci” wpisującej się w działania ratunkowe dla ubogich dzieci z dużych miast dotkniętych skutkami I wojny światowej. W skład Komisji weszli: przedstawiciele Rady Głównej Opiekuńczej – Józef Wierniewicz, Stanisław Staniszewski, Jan Ciechanowski, Władysław Szenajch, a także działacze innych organizacji społecznych m. in.: Koła Zjednoczonych Ziemianek – Felicja Karszo-Siedlewska i Maria Rodziwiczówna; Koła Pracy Kobiet – Stefania Olszowska i Józefa Klawerowa; Towarzystwa Kolonii Letnich – Jadwiga Pawińska i Maria Foellnaglowa; Sekcji Czasowych Schronisk – Maja Wiercińska, Edward Geisler, Witold Żukowski. Ponadto przedstawiciele z kół terytorialnych Polskiej Macierzy Szkolnej, Komisji Opiekuńczej, Domu Zdrojowego, Warszawskiego Towarzystwa Opieki nad Dziećmi Więźniów. RGO delegowała do Komisji lekarza Władysława Szenajcha. Działalność Komisji, oprócz funkcjonującej również Sekcji „Wieś dla dzieci”, wpisywała się w działalność RGO w zakresie poprawy warunków życia wśród najmłodszych, znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej i życiowej. Koordynowano działania w zakresie organizacji wyjazdów dla dzieci. Wyjazdy te miały charakter wypoczynku letniego w formie kolonii lub zorganizowanego wypoczynku pojedynczych osób. Poza tym organizowano pobyty kilkumiesięczne, głównie dla dzieci z większych miast np. Warszawy. W wyniku poszerzania skali akcji wysyłania dzieci na wieś, zwiększała się liczba uczestników wyjazdów. W 1917 w wyjazdach wzięło udział ponad 10 tys. dzieci, w tym najmłodsi pochodzący z Warszawy, Łodzi i powiatu będzińskiego. W okresie od 20 kwietnia do 28 sierpnia 1917 w akcji wysyłania dzieci na wieś wzięło udział łącznie 30 powiatów i okręgów. Po zakończeniu wojny akcję „Wieś dla dzieci” kontynuowano na mniejszą skalę. Przeszkodą w rozwoju akcji były niewystarczające środki finansowe oraz zmniejszająca się liczba chętnych osób do sprawowania opieki nad dziećmi. Działania pomocowe w zakresie akcji wysyłania dzieci na wieś prowadzonej w strukturach Rady Głównej Opiekuńczej zostały zakończone wraz z decyzją o likwidacji organizacji podjętą w 1920.
Źródła: M. Przeniosło, Pomoc dzieciom w działalności Rady Głównej Opiekuńczej w latach 1915-1921, Kielce 2017; M. i M. Przeniosło, Rada Główna Opiekuńcza w latach I wojny światowej, Kielce 2018; M. Przeniosło, „Wieś dla dzieci” – akcja Rady Głównej Opiekuńczej w latach 1916-1920, „Zeszyty Wiejskie” 2016, z. 22; Wysyłanie dzieci na wieś, „Okólnik Rady Głównej Opiekuńczej” 1917, nr 12.
