Kongregacja Pań „Dzieci Maryi” pod wezwaniem Matki Boskiej Częstochowskiej i św. Józefa

Kongregacja Pań „Dzieci Maryi” pod wezwaniem Matki Boskiej Częstochowskiej i św. Józefa – organizacja katolicka o charakterze dobroczynnym założona w 1922 z inicjatywy Róży Łubieńskiej. Siedziba znajdowała się w Krakowie. Powstała w wyniku podziału w Sodalicji Królowej Polski oraz Sodalicji Nauczycielek. Celem działalności organizacji było krzewienie duchowości katolickiej oraz niesienie pomocy ubogim, w tym osobom zagrożonym marginalizacją i wykluczeniem społecznym. Statut kongregacji, erygowanej przy kościele św. Jana w Krakowie, został zatwierdzony 20.06.1922 przez biskupa Adama Stefana Sapiehę. Początkowo kongregacja działała w oparciu o sekcje: eucharystyczną, aspirantek, czytelnianą, katechizmową, społeczną, miłosierdzia, pań nauczycielek, śpiewu. W latach 30. XX wieku zrestrukturyzowano sekcje. W ramach sekcji społecznej prowadzono współpracę ze Stowarzyszeniem Rodzina Sieroca, Stowarzyszeniem Pracownic Fabryki Cygar oraz Stowarzyszeniem św. Julii. We wrześniu 1924 wyodrębniono sekcję więzienną, której zadaniem było sprawowanie opieki moralnej i materialnej nad więźniami oraz ich rodzinami. W marcu 1925 powołano Towarzystwo Opieki nad Więźniami „Patronat”. Pozyskiwaniem środków finansowych na działalność charytatywną zajmowała się sekcja dochodowa urządzając loterie, zbiórki, przedstawienia, odczyty, koncerty, kiermasze. Udzielaniem wsparcia potrzebującym członkiniom służyła sekcja samopomocy. Umożliwiała ona pozyskiwanie z kasy środków oraz zarządzała kasą pogrzebową. Sekcja zakładowa pełniła opiekę nad Domem Pracy dla Kobiet przy ul. Kasztelańskiej 24, Izbą Zatrzymań i Pogotowiem Opiekuńczym Dziewcząt oraz Pogotowiem Opiekuńczym Chłopców przy ul. Skwerowej 8 na Dębnikach. Opiekę nad kobietami prowadzącymi niemoralny tryb życia sprawowała sekcja obyczajowa. Nadzorowała Dom Noclegowy przy ul. Nadwiślańskiej oraz schronisko „Przystań” dla kobiet ofiar nierządu. Poza tym działały też: sekcja wykształcenia religijnego, sekcja życia wewnętrznego, sekcja administracyjna (gospodarczo-administracyjna). W roku sprawozdawczym 1929/1930 było 306 członkiń, zaś tuż przed wybuchem wojny w 1939 było ich 276. W czasie niemieckiej okupacji organizacja prowadziła potajemną działalność. Po zakończeniu działań wojennych, wobec powojennej rzeczywistości zadania sekcji samopomocy i sekcji zakładowej przejęła sekcja miłosierdzia, przemianowana na sekcję wzajemnej pomocy. Odtąd pomoc świadczono wobec członkiń organizacji. W 1960 Kongregacja została zlikwidowana przez władze państwowe.

Źródła: Archiwum Narodowe w Krakowie, Kongregacja Pań Dzieci Marii, sygn. 24, 29; E. Knapek, Powstanie i działalność Kongregacji Pań Dzieci Marii w Krakowie (1922-1960), „Krakowski Rocznik Archiwalny” 2005, t. 11; K. Krzysztofek-Strzała, Kongregacja Pań Dzieci Marii pod wezwaniem Matki Boskiej Częstochowskiej w Krakowie jako przykład działalności prospołecznej w Krakowie w okresie międzywojennym [w:] Kościoły i inne związki wyznaniowe w służbie dobru wspólnemu, red. K. Krzysztofek-Strzała, M. Mikuła, W. Uruszczak, Kraków 2014; M. Świątecka, Róża Łubieńska, jej działalność społeczna, „Nasza Przeszłość” 1979, r. 51.