Krucjata Wyzwolenia Człowieka
Krucjata Wyzwolenia Człowieka – program krzewienia abstynencji zainicjowany przez księdza Franciszka Blachnickiego i Ruch Światło-Życie, proklamowany 8.06.1979 w Nowym Targu podczas pielgrzymki Jana Pawła II do Polski. Inicjatywa była odpowiedzią na jeden z problemów społecznych istniejących w PRL, jakim był wzrost spożycia alkoholu oraz pijaństwo. Program miał na celu walkę o trzeźwość i o wolność wewnętrzną człowieka. W 1979 spożycie alkoholu wynosiło 8,6 litra czystego spirytusu per capita, zaś w 1980 nastąpił spadek do 6,8 litra. Działalność członków KWC skupia się m.in. na: organizowaniu bezalkoholowych uroczystości religijnych i towarzyskich, pracy w gminnych komisjach rozwiązywania problemów alkoholowych, udzielaniu pomocy osobom uzależnionym, organizowaniu rekolekcji dla uzależnionych, pracy profilaktycznej wśród dzieci i młodzieży, organizowaniu parafialnych rekolekcji wyzwolenia, zakładaniu młodzieżowych klubów bezalkoholowych, tworzeniu ośrodków profilaktyczno-szkoleniowych. Jedną z form przełamywania obyczaju alkoholowego w ramach szerzenia trzeźwości stało się organizowanie bezalkoholowych wesel, zabaw i uroczystości rodzinnych, w tym I Komunii Świętej. Pod wpływem Krucjaty w latach 90. XX wieku odbyło się w Polsce 5000 wesel bezalkoholowych. W 2016 Krucjata uczestniczyła w akcji „Młodzi dla młodych”, w ramach której wzywała do abstynencji na czas przygotowań i trwania Światowych Dni Młodzieży 2016. W okresie wrzesień-grudzień 2017 prowadzono ogólnopolską kampanię społeczną „Nie piję, bo kocham”, mającą na celu promocję trzeźwości i abstynencji. Podczas I kongresu KWC na Jasnej Górze w 2019 oraz podczas I edycji Akademii Lokalnych Liderów Trzeźwości w 2020 prowadzono prace nad określeniem działań KWC na kolejne lata. Efektem tych prac było przyjęcie „Strategia diakonii KWC na lata 2021-24” podczas II Kongresu KWC w Sękocinie 5-7.11.2021. Krucjata wydaje kwartalnik „Eleuteria”, który jest wspierany przez Państwową Agencję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Z inicjatywy Krucjaty Wyzwolenia Człowieka w 2024 otworzono Ośrodek Profilaktyczno-Szkoleniowy im. ks. Franciszka Blachnickiego w Katowicach, organizujący pod patronatem Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych grupy terapeutyczne dla Dorosłych Dzieci Alkoholików, warsztaty dla wodzirejów wesel i zabaw bezalkoholowych. Członkowie Krucjaty zdobywają kwalifikacje specjalistyczne, angażują się w profilaktykę i terapię uzależnienia od alkoholu. W ramach Akademii Lokalnych Liderów Trzeźwości organizowane są bezpłatne szkolenia prowadzone przez specjalistów w zakresie promowania idei trzeźwości m.in. wśród młodzieży.
Źródła: F. Blachnicki, Krucjata Wyzwolenia Człowieka, Podręcznik, Krościenko 2005; P. Kazimierczak, Pedagogiczne znaczenie Krucjaty Wyzwolenia Człowieka, „Pedagogia Christiana” 2017, nr 1/39; K. Kościński, Historia pijaństwa w czasach PRL, Warszawa 2008; Krucjata Wyzwolenia Człowieka, https://kwc.oaza.pl/ [dostęp: 17.02.2026]; J. Mikulski, Polska teologia wyzwolenia. Teologia wyzwolenia człowieka w ujęciu ks. Franciszka Blachnickiego, Tarnów 2000; A. Włodarczyk, Prorok żywego Kościoła, Katowice 2008.
