Liga Kobiet

Liga Kobiet – organizacja zrzeszająca kobiety działające społecznie, walczące o równouprawnienie, wyznające poglądy patriotyczne. Powstała bezpośrednio na bazie Ligi Kobiet Polskich, która została przemianowana na Ligę Kobiet w 1924. Najważniejszym celem była działalność na rzecz odrodzenia życia publicznego w Polsce poprzez wspierania rozwoju kultury i poziomu moralnego społeczeństwa. Służyć temu miała organizacja wykładów, odczytów oraz pogadanek, szerzenie idei samokształcenia, zakładanie instytucji opiekuńczych takich jak ochronki, przedszkola, zakłady dla młodzieży, ale również podejmowanie współpracy z innymi organizacjami o podobnym profilu działalności. W ramach Ligi działały tzw. koła miejscowe, które realizowały inicjatywy o charakterze lokalnym. Fundusze na działalność pochodziły ze składek członkowskich, darów, odsetek z funduszu żelaznego, a także ze składek kół. W 1925 Liga przyczyniła się do powstania Komisji Doradczej do Walki z Handlem Kobietami i Opieki nad Dzieckiem. Podczas II wojny światowej działalność Ligi była ograniczona. W sierpniu 1945 reaktywowana pod nazwą Społeczno-Obywatelskiej Ligi Kobiet. Wśród członkiń nie było założycielek organizacji przedwojennych, z których wywodziła się Liga. Nowymi założycielkami były przeważnie działaczki PPS, PPR, takie jak Irena Płotnicka, Felicja Fornalska, Mara Turlejska, Eugenia Pragierowa i Regina Fuszarowa. Przewodniczącą została Irena Sztachelska. Dążeniem organizacji było polepszenie warunków materialnych, zdrowotnych oraz kulturalnych społeczeństwa, a także polepszenie bytu kobiet i doprowadzenie do ich równouprawnienia. Zwracano szczególną uwagę na pomoc rodzinom oraz pomoc kobietom pracującym na wsi. W 1949 SOLK powróciła do nazwy Liga Kobiet. Liga organizowała świetlice, żłobki i przedszkola, pomagała państwu w opiece nad sierotami i osobami starszymi. Organizowała stołówki w zakładach pracy, pomagała w zakładaniu spółdzielni pracy (krawieckie, konfekcyjne, pralnie spółdzielcze, piekarnie na wsi). Liga organizowała także kursy dla kierowniczek instytucji dla dzieci i kierowniczek spółdzielni pracy, a także kursy dla analfabetek, z zakresu gospodarstwa domowego, kroju i szycia. Zakładała poradnie informacyjne, prawne i higieniczne oraz punkty opieki nad dziećmi bezdomnymi i repatriantami. Organizowała także rozrywki kulturalne dla kobiet, wakacje letnie oraz zajęcia wychowania fizycznego. W latach 1958-1966 zlikwidowano koła funkcjonujące w zakładach pracy, tym samym mocno ograniczając działalność Ligi. W 1981 organizacja przyjęła nazwę Ligi Kobiet Polskich.

Źródła: M. Bauchrowicz-Tocka, Ewolucja celów Ligi Kobiet w latach 1945–1989 w świetle jej statutów, „Czasopismo Naukowe Instytutu Studiów Kobiecych. Studia i Materiały” 2020, nr 1; J. Czyżewski, Liga Kobiet, w: Słownik historii Polski, red. T. Łepkowski M. Bielińska, Warszawa 1973; Deklaracja ideowa Społeczno-Obywatelskiej Ligi Kobiet, Warszawa 1946; N. Lubik-Reczek, R. Reczek, Liga Kobiet – organizacja „reprezentująca” interesy kobiet w Polsce Ludowej. Zarys działania, „Środkowoeuropejskie Studia Polityczne” 2013, nr 4; Statut Towarzystwa Ligi Kobiet, Warszawa 1928.