Grynbergowa Sara
Grynbergowa Sara – ur. 22.06.1904 w Mławie, zm. w listopadzie 1943 w Poniatowej, znana również jako Ala Gołąb-Grynberg; pielęgniarka i opiekunka społeczna. Urodziła się w rodzinie żydowskiej, jej rodzicami byli Mosze i Ruchla Gołomb. W latach 1916-1922 uczyła się w szkole dla dziewcząt Antoniny Mrozowskiej. Działała w „Skaucie” i syjonistycznym Ha-Szomer ha-Cair. Studiowała na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Warszawskiego. W 1923 rozpoczęła edukację w Szkole Pielęgniarstwa Szpitala Starozakonnego na Czystem, od 1927 pracowała na tamtejszym oddziale położniczym. Działała na rzecz poprawy jakości opieki nad niemowlętami. Uznawała, iż długie przebywanie matki z nowo narodzonym dzieckiem w szpitalu wpływa korzystnie na jego rozwój. Równocześnie ukończyła Studium Pracy Społeczno-Oświatowej Wolnej Wszechnicy Polskiej w przedmiocie opieki nad matką i dzieckiem. Pionierka pielęgniarstwa społecznego. Organizatorka opieki społecznej dla poradni szkolnej należącej do Towarzystwa „Przyjaciele Dzieci”. Autorka publikacji w „Naszym Przeglądzie” dotyczących warunków higieniczno-sanitarnych w społeczności żydowskiej. Założycielka Ligi dla Młodych Matek – poradni służącej przygotowywaniu kobiet oczekujących dziecka do roli matki. Uczono tam opieki nad niemowlętami oraz wychowania małych dzieci. Uczestniczka wykładów Janusza Korczaka w Instytucie Pedagogiki Specjalnej. Po wybuchu II wojny światowej kontynuowała pracę w szpitalu. Kierowniczka pracy pielęgniarek w warszawskim getcie, naczelna pielęgniarka warszawskiego getta, kierowniczka Koła Młodzieżowego przy ul. Smoczej 9. Organizatorka tajnych szkoleń sanitarnych dla młodzieży, umożliwiała uczniom odbywanie praktyk w placówkach służby zdrowia. Razem z Ireną Sendlerową ratowała dzieci z getta. Prowadziła akcję ratowania dzieci z Umschlagplatzu, dzięki czemu nazywana jest „aniołem z Umschlagplatzu”. Pomimo możliwości wydostania się, pozostała w getcie by opiekować się sierotami. Zginęła w obozie pracy w Poniatowej.
Źródła: A. Kondrat, Ala Gołomb-Grinberg (1904-1943) [w:] Księga Żydów Mławskich, red. L. Zygner, Mława 2016; Sądy i przesądy – powiększenie. Sara Alicja Gołąb-Grynberg, S.1, odc. 456, https://vod.tvp.pl/programy,88/sady-przesady--w-powiekszeniu-odcinki,274577/odcinek-456,S01E456,860984 [dostęp: 20.02.2025]; A. Uziembło, Gołąb-Grynberg Sara (Ala) [w:] Słownik biograficzny pracowników społecznych, t. 1, Warszawa 1993; L. Zygner, Między wolnością a odpowiedzialnością. Postawa moralna Karola Mikulskiego, Ali Gołąb-Grynberg i Józefa Witwickiego wobec zbrodni niemieckich podczas II wojny światowej, „Studia Mazowieckie” 2018, nr 1.
